Tokat’ın kuzeyinde yer alan Erbaa, bereketli Kelkit Vadisi üzerinde kurulmuş, tarihi geçmişi, doğal güzellikleri, bağ kültürü ve yöresel lezzetleriyle öne çıkan önemli ilçelerden biridir. Yeşilırmak havzasının verimli topraklarında bulunan ilçe; Horoztepe Höyüğü, Düden Gölü, Boğazkesen Köprüsü, Emeri Kalesi, tarihi yapıları ve ünlü Erbaa Narince bağ yaprağı ile kültür ve doğa turizmi açısından dikkat çekmektedir.
Tokat’ın en gelişmiş ilçelerinden biri olan Erbaa, yaklaşık 240 metre rakıma sahiptir ve Tokat şehir merkezine yaklaşık 85 km uzaklıktadır. İlçe; Kelkit Irmağı ve Tozanlı Çayı’nın birleşerek Yeşilırmak’ı oluşturduğu verimli ova üzerinde kurulmuştur.
Erbaa’nın Tarihi
Erbaa ve çevresi binlerce yıllık bir yerleşim geçmişine sahiptir. Bölgedeki en önemli tarihî alanlardan biri olan Horoztepe Höyüğü, Kalkolitik ve Tunç Çağı dönemlerine kadar uzanan arkeolojik buluntularıyla bölgenin eski uygarlıklara ev sahipliği yaptığını göstermektedir.
Tarih boyunca:
- Hatti ve Hitit kültürleri
- Persler
- Pontus Krallığı
- Roma İmparatorluğu
- Bizans
- Selçuklular
- Osmanlı Devleti
gibi birçok medeniyet bölgede etkili olmuştur.
Osmanlı döneminde Kaza-i Erbaa olarak bilinen idari yapı; Sonusa, Karayaka, Taşabat ve Erek bölgelerinin birleşiminden oluşmuştur. 1872 yılında Erek merkezli olarak Erbaa ilçesi kurulmuş, 1892 yılında Tokat’a bağlanmıştır.
Coğrafi Özellikleri
Erbaa;
- Kuzeyde Niksar
- Güneyde Tokat Merkez
- Batıda Amasya sınırları
- Doğuda Reşadiye
ile çevrilidir.
İlçenin en önemli doğal unsurları:
- Kelkit Irmağı
- Tozanlı Çayı
- Yeşilırmak Vadisi
- Ormanlık dağ alanları
- Verimli tarım ovalarıdır.
Erbaa’nın iklimi Karadeniz ile İç Anadolu arasında geçiş özelliği gösterir. İlçede mikroklima etkisi sayesinde birçok tarım ürünü yetiştirilebilir.
Erbaa’ya Ne Zaman Gidilir?
İlkbahar (Nisan-Mayıs)
- Doğa canlanır.
- Bağlar yeşillenir.
- Trekking için uygundur.
Yaz (Haziran-Eylül)
En hareketli dönemdir.
Yapılabilecek aktiviteler:
- Göl gezileri
- Doğa yürüyüşleri
- Piknik
- Köy ziyaretleri
Sonbahar (Eylül-Ekim)
- Bağ bozumu zamanı
- Fotoğrafçılık için ideal dönem
- Yöresel ürünlerin en yoğun olduğu dönem
Kış
- Tarihi ve kültürel geziler
- Sakin şehir atmosferi
Erbaa’da Gezilecek Yerler
1. Horoztepe Höyüğü
Erbaa’nın en önemli arkeolojik alanlarından biridir. MÖ 4000’lere kadar uzanan geçmişiyle Anadolu’nun eski uygarlıklarına ışık tutmaktadır. Bölgede bulunan eserler arasında bronz ve değerli madenlerden yapılmış önemli arkeolojik parçalar bulunmaktadır.
Görülecekler:
- Antik yerleşim izleri
- Höyük kalıntıları
- Tarihî arkeolojik alan
2. Düden Gölü
Erbaa’nın doğal güzellikleri arasında önemli bir yere sahip olan Düden Gölü, ormanlarla çevrili sakin bir doğal alandır. Doğa yürüyüşü, piknik ve fotoğrafçılık için ideal bir noktadır.
Aktiviteler:
- Trekking
- Kamp
- Kuş gözlemciliği
- Fotoğraf çekimi
- Piknik
3. Boğazkesen Köprüsü
Kaleköy yakınlarında bulunan tarihi Boğazkesen Köprüsü, bölgenin geçmiş ulaşım yollarını gösteren önemli yapılardan biridir. Taş mimarisi ve doğal çevresiyle dikkat çeker.
Özellikleri:
- Tarihî taş yapı
- Dere ve vadi manzarası
- Fotoğraf noktası
4. Boğazkesen Kalesi
Kelkit Vadisi çevresinde bulunan tarihî kalıntılardan biridir. Bölgenin eski savunma noktalarından biri olarak değerlendirilmektedir.
5. Emeri Kalesi
Doğal kaya oluşumları üzerinde bulunan Emeri Kalesi, tarih ve doğayı bir araya getiren etkileyici noktalardan biridir. Bölgenin eski yerleşim geçmişine dair izler taşır.
6. Kilise Suyu
Çamdibi Köyü yakınlarında bulunan Kilise Suyu, doğal kaynak suyu ve tarihî atmosferiyle dikkat çeken bir noktadır. Roma dönemine ait izlerle ilişkilendirilen alan, doğa gezileri için güzel bir duraktır.
7. Şahin Tepesi
Erbaa manzarasını izlemek için güzel seyir noktalarından biridir.
Buradan:
- Kelkit Vadisi
- Erbaa ovası
- Gün batımı manzaraları
izlenebilir.
Erbaa’da Yapılacak Aktiviteler
Doğa Aktiviteleri
- Trekking
- Kamp
- Bisiklet turları
- Fotoğrafçılık
- Kuş gözlemciliği
Kültür Aktiviteleri
- Tarihi alan gezileri
- Köy ziyaretleri
- Bağ gezileri
- Yerel pazar alışverişleri
Gastronomi Deneyimleri
- Narince bağ yaprağı ürünlerini tatmak
- Geleneksel Tokat yemeklerini denemek
- Yerel üreticileri ziyaret etmek
Erbaa Yürüyüş Rotaları
Düden Gölü Doğa Rotası
Zorluk: Kolay-Orta
Özellikleri:
- Orman yolları
- Göl manzarası
- Doğal yaşam
Kelkit Vadisi Yürüyüşü
Zorluk: Kolay
Özellikleri:
- Nehir manzaraları
- Tarım alanları
- Köy yolları
Horoztepe Kültür Rotası
Zorluk: Kolay
Özellikleri:
- Tarihî keşif
- Fotoğraf noktaları
- Şehir manzarası
Erbaa Mutfağı
Erbaa mutfağı Tokat mutfak kültürünün önemli bir parçasıdır.
Ünlü Lezzetler:
- Erbaa Narince bağ yaprağı ile yapılan yaprak sarma
- Tokat kebabı
- Bat
- Keşkek
- Madımak yemeği
- Nohut yahni
- Lahana kavurması
- Katmer
- Cevizli çörek
- Zile pekmezi
Erbaa’nın Narince bağ yaprağı, coğrafi işaret almış önemli yöresel ürünlerden biridir.
Erbaa’da Bağ Turizmi
Erbaa, özellikle Narince üzüm bağları ile tanınır.
Bağ turizmi kapsamında:
- Bağ yürüyüşleri
- Üzüm hasadı deneyimi
- Yerel üretici ziyaretleri
- Yöresel ürün tadımları
yapılabilir.
Sonbahar ayları bağ kültürünü keşfetmek için en uygun dönemlerden biridir.
Konaklama
Erbaa’da:
- Şehir otelleri
- Pansiyonlar
- Apart konaklama seçenekleri
bulunmaktadır.
Daha geniş konaklama seçenekleri için:
- Tokat Merkez
- Niksar
alternatif olarak değerlendirilebilir.
Ulaşım
Erbaa;
- Tokat Merkez: yaklaşık 85 km
- Niksar: yaklaşık 30 km
- Amasya: yaklaşık 100 km
- Samsun: yaklaşık 150 km
mesafededir.
Karayolu ile Tokat, Samsun ve Amasya bağlantıları bulunmaktadır.
Yakın Gezilecek Yerler
- Niksar Kalesi
- Niksar tarihi evleri
- Almus Baraj Gölü
- Ballıca Mağarası
- Tokat Merkez tarihi eserleri
- Reşadiye Zinav Gölü
Fotoğraf İçin En Güzel Noktalar
- Düden Gölü
- Horoztepe çevresi
- Kelkit Vadisi
- Bağ alanları
- Boğazkesen Köprüsü
- Şahin Tepesi
Seyahat İpuçları
- Bağ bozumu döneminde (Eylül-Ekim) ziyaret etmek farklı bir deneyim sunar.
- Düden Gölü çevresine giderken doğa koşullarına uygun ayakkabı tercih edilmelidir.
- Tarihi alanlarda koruma kurallarına dikkat edilmelidir.
- Yerel pazarlardan Erbaa bağ yaprağı ve yöresel ürünler alınabilir.
Erbaa, Tokat’ın tarih, doğa ve gastronomiyi bir arada sunan en değerli ilçelerinden biridir. Horoztepe Höyüğü, Düden Gölü, Boğazkesen Köprüsü, Kelkit Vadisi ve ünlü Narince bağ yaprağı ile ziyaretçilerine zengin bir keşif deneyimi yaşatır.
Tarih meraklıları, doğa yürüyüşü sevenler, fotoğrafçılar ve yöresel lezzetleri keşfetmek isteyen gezginler için Erbaa, Tokat’ın mutlaka görülmesi gereken özel rotalarından biridir.