Gümüşhane’nin en eski yerleşimlerinden biri olan Şiran, zengin tarihi, geniş platoları, yemyeşil yaylaları, etkileyici doğal güzellikleri ve kültürel mirasıyla Doğu Karadeniz’in keşfedilmeyi bekleyen ilçelerinden biridir. Yaklaşık 1.300 metre rakımda bulunan ilçe, Karadeniz ile Doğu Anadolu arasında geçiş iklimine sahip olup yaz aylarında serin havası ve doğal güzellikleriyle ziyaretçilerini cezbetmektedir. Özellikle Tomara Şelalesi, tarihi kaleler, yaylalar ve el dokuması ala kilimleriyle tanınan Şiran, doğa ve kültür turizmini bir arada sunan önemli destinasyonlardan biridir.

Şiran’ın Tarihi

Şiran, Gümüşhane’nin en eski ilçelerinden biridir. Evliya Çelebi’nin Seyahatnamesi’nde ilçe merkezinin geçmişte Erenkaya Köyü’nde bulunduğu, 1800’lü yıllarda ise bugünkü yerine taşındığı belirtilmektedir. “Şiran” kelimesi Farsça kökenli olup “aslanlar” anlamına gelir. Bölge tarih boyunca Hititler, Urartular, Persler, Pontus Krallığı, Romalılar, Selçuklular ve Osmanlılar gibi birçok medeniyete ev sahipliği yapmıştır. Osmanlı hâkimiyeti 1473 yılındaki Otlukbeli Savaşı sonrasında başlamış, ilçe ise 1925 yılında resmen ilçe statüsü kazanmıştır.

Coğrafi Yapısı

Şiran;

Doğuda Kelkit
Batıda Giresun’un Alucra ilçesi
Kuzeyde Torul
Güneyde Erzincan’ın Refahiye ilçesi

ile çevrilidir.

İlçenin kuzeyinde Tersun Dağları, güneyinde Çimen Dağları, doğusunda ise Çilhoroz Dağı yer alır. Bölgenin en önemli akarsuyu Kelkit Çayı olup ilçe genelinde Akbulak, Karaca ve Yeşilbük dereleri de doğal yaşamı beslemektedir. Şiran, plato görünümündeki geniş arazileri ve verimli tarım alanlarıyla dikkat çeker.

Şiran’a Ne Zaman Gidilir?

Şiran yılın dört mevsiminde farklı güzellikler sunar.

İlkbahar

Şelalelerin debisi artar.
Doğa canlanır.

Yaz

Yayla gezileri
Kamp
Doğa yürüyüşleri
Festival ve şenlikler

Sonbahar

Renkli orman manzaraları
Fotoğrafçılık

Kış

Karlı dağ ve plato manzaraları

En ideal ziyaret dönemi Mayıs-Eylül aylarıdır.

Şiran’da Gezilecek Yerler

1. Tomara Şelalesi Tabiat Parkı

Şiran’ın en önemli doğal zenginliği olan Tomara Şelalesi, onlarca farklı kaynaktan çıkan suların kayalıkların arasından dökülmesiyle oluşur. Yaklaşık 40 ayrı gözeden beslenen şelale, serin havası, yürüyüş yolları, seyir terasları ve piknik alanlarıyla Gümüşhane’nin en çok ziyaret edilen doğal alanlarından biridir. Özellikle yaz aylarında doğa severlerin uğrak noktasıdır.

2. Mumya Kalesi

Şiran’ın tarihi yapılarından biri olan Mumya Kalesi, yüksek kayalıklar üzerine kurulmuş stratejik bir savunma yapısıdır. Kaleden Kelkit Vadisi ve çevredeki dağlar panoramik olarak izlenebilir.

3. Çakırkaya Manastırı

Doğal kayalıkların arasına inşa edilen Çakırkaya Manastırı, Bizans döneminden günümüze ulaşan önemli tarihi yapılardan biridir. Sessiz atmosferi ve doğal çevresiyle tarih meraklılarının ilgisini çeker.

4. Firdevs Hanım Türbesi

Çilhoroz Dağı eteklerinde bulunan türbe, bölgenin önemli manevi ziyaret noktalarındandır. Yıl boyunca çok sayıda ziyaretçi tarafından ziyaret edilmektedir.

5. Çimen Dağları

Şiran’ın güneyinde uzanan Çimen Dağları; trekking, kamp, doğa yürüyüşü ve yayla turizmi için oldukça elverişlidir. Yaz aylarında serin havası ve zengin bitki örtüsüyle öne çıkar.

6. Tersun Dağları

Kuzeyde yer alan Tersun Dağları, yürüyüş parkurları, endemik bitki türleri ve eşsiz manzaralarıyla doğa sporları için ideal alanlar sunar.

7. Kelkit Çayı

İlçenin güneyinden geçen Kelkit Çayı, piknik, balıkçılık ve doğa fotoğrafçılığı için uygun alanlar oluşturur.

8. Geleneksel Şiran Köyleri

Şiran’ın köylerinde taş evler, tarihi camiler, geleneksel köy yaşamı ve misafirperverlik kültürü günümüzde de yaşamaya devam etmektedir.

Şiran’da Yapılacak Aktiviteler

Tomara Şelalesi’ni ziyaret etmek
Yayla gezileri yapmak
Trekking
Kamp kurmak
Dağ bisikleti turları
Fotoğrafçılık
Kuş gözlemciliği
Balık tutmak
Köy gezileri
Yöresel festivallere katılmak
Ala kilim dokumacılığını yakından tanımak

Yaylalar

Şiran çevresinde çok sayıda yayla bulunmaktadır.

Başlıca yaylalar:

Çimen Dağları Yaylaları
Tersun Yaylaları
Çilhoroz Yaylaları
Akbulak Yaylası

Yaz aylarında bu yaylalarda geleneksel hayvancılık sürdürülmekte ve yayla şenlikleri düzenlenmektedir.

Şiran Mutfağı

Şiran mutfağı Karadeniz ve Doğu Anadolu mutfak kültürünün özelliklerini taşır.

Mutlaka denenmesi gereken lezzetler:

Siron
Kuymak
Etli yaprak sarma
Keşkek
Erişte
Pestil
Köme
Organik bal
Yayla peyniri
Tereyağı
Yöresel tandır ekmeği

El Sanatları ve Alışveriş

Şiran’ın en önemli kültürel değerlerinden biri Ala Kilim dokumacılığıdır. Keçi kılı ve doğal boyalar kullanılarak el tezgâhlarında dokunan bu kilimler, ilçenin simgesi hâline gelmiştir. Ayrıca şu ürünler de alınabilir:

Ala kilim
Organik bal
Pestil
Köme
Yayla peyniri
Tereyağı
El işi dokuma ürünleri
Yöresel reçeller

Konaklama

Şiran’da küçük oteller, pansiyonlar ve misafirhaneler bulunmaktadır. Tomara Şelalesi çevresinde günübirlik dinlenme alanları yer alırken, doğa severler yaylalarda kamp yapmayı da tercih etmektedir.

Ulaşım