Alibey Adası – Cunda Adası, Ayvalık, Balıkesir

Alibey Adası olarak da adlandırılan Cunda Adası, Türkiye’deki Ayvalık Adaları takımadalarının en büyüğüdür. Türkiye’nin kuzeybatı kıyısındaki Edremit Körfezi’nde, Türkiye’nin Balıkesir ilinin Ayvalık kıyılarında, 26,8 kilometrekarelik bir alana sahiptir. Yunanistan’ın Midilli Adası’nın 16 kilometre doğusunda yer almaktadır. Cunda Adası tipik bir Ege tatil beldesi karakterine sahiptir. Ayvalık ilçe merkezinden Cunda Adası’na sık sık otobüs ve feribot seferleri düzenlenmektedir. Cunda Adası, Ayvalık Boğazı Köprüsü ve 1960’ların sonlarında inşa edilen bir geçit ile Lale Adası’na ve oradan da anakaraya bağlanır.

Bu, Türkiye’de bir boğazla ayrılmış toprakları birbirine bağlayan ilk ve şu anda hayatta kalan en eski köprüdür. Cunda Adası’nın ana simgesi Taxiarchis Kilisesi olmaya devam ediyor. Büyük, eski Rum Ortodoks katedrali terk edilmiş ve harap olmuştur, ancak şimdi restore edilmiştir ve Rahmi M. Koç Müzeleri’nden birine ev sahipliği yapmaktadır. Adanın kuzeyinde yer alan Poroselene koyu, Cunda’nın başlıca turistik yerleri arasında yer alıyor. Antik çağda, Pausanias’ın bahsettiği bir hikayeye göre, boğulan bir çocuğu kurtaran bir yunusun eviydi.

2007 yılında, iki yıllık bir çalışmanın ardından, “Türkiye Kültürü envanter projesi” kapsamında, Cunda Adası’ndaki 551 yapının tamamı Türkiye Bilimler Akademisi ve Yıldız Teknik Üniversitesi Mimarlık Fakültesi tarafından denetlenerek tescillendi. ABD merkezli Harvard Üniversitesi ve Türkiye’nin Koç Üniversitesi, Cunda Adası’nda ortak bir proje kurarak her yaz “Harvard-Koç Üniversitesi Yoğun Osmanlıca ve Türkçe Yaz Okulu” düzenliyor. 2020 yılında Cunda vatandaşlarının bağışlarıyla 1766 yılında inşa edilen ve Ai Dimitri Manastırı olarak da bilinen Aziz Demetrius Rum manastırı, defineciler tarafından tamamen tahrip edildi.