Sivas, Türkiye’nin İç Anadolu Bölgesi’nin doğusunda yer alan, yüzölçümü bakımından ülkenin en büyük illerinden biri ve Anadolu’nun en köklü yerleşim merkezlerinden biridir. Tarihi İpek Yolu üzerinde bulunması nedeniyle yüzyıllar boyunca önemli bir ticaret, kültür ve eğitim merkezi olarak gelişmiştir. Selçuklu döneminden kalan görkemli eserleri, Milli Mücadele tarihindeki kritik rolü, doğal güzellikleri ve zengin kültürel mirasıyla Sivas, Türkiye’nin en önemli şehirlerinden biri olarak kabul edilmektedir.
Cumhuriyet tarihinin şekillenmesinde büyük pay sahibi olan şehir, “Cumhuriyetin Temellerinin Atıldığı Şehir” olarak da anılmaktadır.
Coğrafi Konum ve Doğal Yapı
Sivas, İç Anadolu Bölgesi’nin doğu kesiminde yer alır. Yüzölçümü yaklaşık 28.500 kilometrekare olan il, Türkiye’nin en geniş topraklarına sahip ikinci ilidir.
Sivas;
- Kuzeyde Ordu ve Giresun
- Doğuda Erzincan
- Güneyde Malatya ve Kahramanmaraş
- Batıda Yozgat ve Kayseri
ile çevrilidir.
Şehir genel olarak yüksek platolar, geniş bozkırlar, dağlar ve vadilerden oluşmaktadır. Türkiye’nin en uzun nehri olan Kızılırmak’ın kaynakları Sivas sınırları içerisinde yer almaktadır.
Karasal iklimin etkili olduğu ilde yazlar sıcak ve kurak, kışlar ise uzun, sert ve kar yağışlı geçmektedir.
Tarihi Geçmişi
Sivas’ın tarihi MÖ 2000’li yıllara kadar uzanmaktadır. Bölge tarih boyunca Hititler, Frigler, Persler, Romalılar, Bizanslılar, Danişmentliler, Selçuklular, İlhanlılar ve Osmanlılar gibi birçok medeniyetin egemenliğinde kalmıştır.
Roma döneminde “Sebasteia” adıyla anılan şehir, Anadolu’nun önemli yerleşim merkezlerinden biri olmuştur.
Anadolu Selçuklu Devleti döneminde ise Sivas büyük bir gelişme göstermiş, bilim, sanat ve ticaret alanlarında önemli bir merkez haline gelmiştir. Günümüzde şehirde bulunan birçok tarihi eser bu dönemin mirasını yansıtmaktadır.
Sivas Kongresi ve Milli Mücadele
Sivas’ın Türk tarihindeki en önemli olaylardan biri hiç kuşkusuz Sivas Kongresi’dir.
4-11 Eylül 1919 tarihleri arasında gerçekleştirilen kongre, Türk Kurtuluş Savaşı’nın dönüm noktalarından biri olarak kabul edilir. Kongreye başkanlık eden Mustafa Kemal Atatürk, burada milli direniş hareketini tek çatı altında toplamıştır.
Bugün kongrenin yapıldığı bina, Atatürk ve Kongre Müzesi olarak ziyaretçilere açıktır ve şehrin en önemli tarihi mekânlarından biridir.
Divriği Ulu Camii ve Darüşşifası
Divriği Ulu Camii ve Darüşşifası, yalnızca Sivas’ın değil, Türkiye’nin en önemli tarihi eserlerinden biridir.
1228 yılında Mengücek Beyliği döneminde inşa edilen yapı, taş işçiliğinin en görkemli örneklerinden biri olarak kabul edilmektedir. UNESCO Dünya Mirası Listesi’nde yer alan eser, benzersiz kapı süslemeleri ve mimarisiyle dünya çapında üne sahiptir.
Sanat tarihçileri tarafından Anadolu’nun en önemli mimari eserlerinden biri olarak gösterilmektedir.
Çifte Minareli Medrese
Çifte Minareli Medrese, şehrin sembollerinden biridir.
- yüzyılda inşa edilen yapı, Selçuklu mimarisinin en etkileyici örneklerinden biri olarak kabul edilmektedir. Özellikle taş işçiliği ve yüksek minareleri ziyaretçilerin dikkatini çekmektedir.
Sivas’a gelen turistlerin en çok ziyaret ettiği yerlerin başında gelmektedir.
Gök Medrese
Gök Medrese, Selçuklu döneminden günümüze ulaşan önemli eğitim yapılarından biridir.
1271 yılında yaptırılan medrese, mavi çinileri nedeniyle “Gök Medrese” adını almıştır. Yapı, Anadolu Selçuklu sanatının en önemli örnekleri arasında gösterilmektedir.
Şifaiye Medresesi
Şifaiye Medresesi, Anadolu’nun ilk tıp merkezlerinden biri olarak bilinmektedir.
1217 yılında inşa edilen yapı hem eğitim hem de sağlık hizmetleri vermiştir. Günümüzde tarihi bir müze olarak kullanılmaktadır.
Kangal ve Dünyaca Ünlü Kangal Köpeği
Kangal ilçesi, dünyanın en tanınmış çoban köpeği ırklarından biri olan Kangal Köpeği ile ünlüdür.
Güçlü yapısı, sadakati ve sürü koruma yeteneğiyle tanınan Kangal köpeği, Türkiye’nin en önemli yerli hayvan ırklarından biri olarak kabul edilmektedir.
Kangal Balıklı Kaplıca
Kangal Balıklı Kaplıca, dünyanın en ilginç sağlık turizmi merkezlerinden biridir.
Kaplıcada yaşayan küçük balıkların özellikle bazı deri hastalıklarının tedavisinde yardımcı olduğu düşünülmektedir. Bu özelliği sayesinde dünyanın birçok ülkesinden ziyaretçi çekmektedir.
Doğal Güzellikler
Sivas, geniş bozkırlarıyla tanınsa da önemli doğal güzelliklere de sahiptir.
Başlıca doğal alanlar:
- Gökpınar Gölü
- Tödürge Gölü
- Hafik Gölü
- Zara Yaylaları
- Yıldız Dağı
Özellikle Gökpınar Gölü, turkuaz renkli berrak suyu nedeniyle Türkiye’nin en etkileyici göllerinden biri olarak gösterilmektedir.
Ekonomi
Sivas ekonomisi tarım, hayvancılık, madencilik, sanayi ve hizmet sektörüne dayanmaktadır.
Başlıca ekonomik faaliyetler:
- Buğday üretimi
- Arpa üretimi
- Şeker pancarı yetiştiriciliği
- Büyükbaş ve küçükbaş hayvancılık
- Demir ve krom madenciliği
- Çimento ve sanayi üretimi
Geniş meraları sayesinde hayvancılık il ekonomisinin önemli bir bölümünü oluşturmaktadır.
Sivas Mutfağı
Sivas mutfağı, Anadolu’nun zengin yemek kültürünü yansıtmaktadır.
Şehrin öne çıkan lezzetleri şunlardır:
- Sivas Köftesi
- Hingel
- Madımak yemeği
- Kesme aşı çorbası
- İçli köfte
- Katmer
- Pezik turşusu
Özellikle Sivas köftesi, Türkiye genelinde tanınan yöresel lezzetlerden biridir.
Kültür ve Gelenekler
Sivas, halk ozanlığı geleneğinin önemli merkezlerinden biridir. Anadolu’nun ünlü halk şairlerinden Âşık Veysel, Sivas’ın Şarkışla ilçesinde doğmuştur.
Türk halk müziği ve âşıklık geleneği şehirde hâlen güçlü şekilde yaşatılmaktadır.
Eğitim ve Üniversite
Sivas Cumhuriyet Üniversitesi, şehrin eğitim ve bilim hayatının merkezidir. Üniversite binlerce öğrenciye eğitim vermekte ve bölgenin gelişimine önemli katkılar sağlamaktadır.
Sivas, binlerce yıllık tarihi, Selçuklu döneminden kalan görkemli eserleri, Milli Mücadele’deki önemli rolü ve doğal güzellikleriyle Anadolu’nun en değerli şehirlerinden biridir. Divriği Ulu Camii’nin eşsiz taş işçiliğinden Sivas Kongresi’nin tarihi önemine, Kangal köpeğinden Gökpınar Gölü’nün doğal güzelliğine kadar pek çok değeri bünyesinde barındıran şehir, Türkiye’nin kültürel ve tarihi mirasının önemli bir parçasıdır. Tarih, kültür, doğa ve geleneklerin iç içe geçtiği Sivas, Anadolu’nun kalbinde keşfedilmeyi bekleyen eşsiz bir destinasyon olarak varlığını sürdürmektedir.