Orta, Çankırı’nın güneybatısında yer alan, tarihi geçmişi, kaya oluşumları, yeraltı yapıları, yaylaları, doğal güzellikleri ve geleneksel Anadolu kültürüyle dikkat çeken ilçelerden biridir. İç Anadolu ile Batı Karadeniz geçiş kuşağında bulunan Orta; özellikle Sakaeli Kaya Mezarları ve Peribacaları, Hüyük Yeraltı Şehri, yaylaları ve doğal alanları ile Çankırı’nın keşfedilmeyi bekleyen önemli gezi noktalarından biridir.

Çankırı il merkezinin güneybatısında bulunan Orta; Çerkeş, Kurşunlu, Şabanözü, Eldivan ve Ankara sınırları ile çevrilidir. İlçe merkezi Çankırı’ya yaklaşık 65 kilometre, Ankara’ya ise yaklaşık 130 kilometre uzaklıktadır. Yaklaşık 700 km² civarında yüzölçümüne sahip olan Orta, geniş kırsal alanları, tarım arazileri ve doğal oluşumlarıyla öne çıkar.

Sakin yapısı, bozulmamış doğal çevresi ve tarihî mirası sayesinde Orta; kalabalık turizm merkezlerinden uzak, farklı bir Anadolu keşfi yapmak isteyen gezginler için ideal bir rotadır.

Orta İlçesi’nin Tarihi

Orta ve çevresi, Anadolu’nun çok eski yerleşim alanlarından biridir. Bölgede yapılan araştırmalar, yerleşimin tarihinin MÖ 3000’li yıllara kadar uzandığını göstermektedir. İlçede Hitit dönemine ait bazı arkeolojik izlere rastlanmış, eski yerleşim alanları ve kaya yapıları bölgenin uzun bir geçmişe sahip olduğunu ortaya koymuştur.

Tarih boyunca Orta bölgesinde:

Hititler,
Paflagonlar,
Frigler,
Romalılar,
Bizanslılar,
Selçuklular,
Danişmentliler,
Osmanlı Devleti

egemenlik kurmuştur.

Roma ve Bizans dönemlerinde bölge, İç Anadolu ile Karadeniz arasındaki geçiş yolları üzerinde bulunması nedeniyle önem taşımıştır. Türklerin Anadolu’ya yerleşmesinden sonra bölge Selçuklu ve Türkmen topluluklarının etkisine girmiş, Osmanlı döneminde ise Çankırı sancağı içerisinde gelişimini sürdürmüştür.

Orta ilçesi, Cumhuriyet döneminde gelişerek 1959 yılında ilçe statüsüne kavuşmuştur.

Coğrafi Yapısı ve Doğal Özellikleri

Orta, İç Anadolu’nun kuzey kesiminde yer alan, hafif engebeli ve dağlık bir arazi yapısına sahip ilçedir.

İlçenin doğal özellikleri:

Kaya oluşumları,
Vadiler,
Yaylalar,
Tarım alanları,
Ormanlık bölgeler,
Akarsu yataklarıdır.

Orta’nın rakımı yaklaşık 1.200 metre civarındadır. Yüksek konumu nedeniyle kışları soğuk ve kar yağışlı, yazları ise serin ve kurak geçmektedir.

İlçenin doğal yapısı özellikle:

Doğa yürüyüşleri,
Fotoğrafçılık,
Kamp,
Kırsal turizm

için uygundur.

Orta’da Gezilecek Yerler

Sakaeli Kaya Mezarları ve Peribacaları

Orta ilçesinin en önemli turistik değerlerinden biri Sakaeli Kaya Mezarları ve Peribacalarıdır.

Sakaeli köyü çevresinde bulunan kaya oluşumları, doğal aşınmalar sonucunda meydana gelmiş etkileyici bir jeolojik yapıya sahiptir. Kayalara oyulmuş mezarlar ve yaşam alanları, bölgenin tarih boyunca kullanıldığını göstermektedir.

Bölgede:

Kaya mezarları,
Mağara oluşumları,
Doğal kaya sütunları,
Eski yerleşim izleri

görülebilir.

Sakaeli, Kapadokya’daki kaya oluşumlarını andıran görünümüyle Çankırı’nın en farklı doğal ve tarihî alanlarından biridir.

Yapılabilecek aktiviteler:

Fotoğraf çekmek,
Doğa yürüyüşü yapmak,
Tarihî alanları incelemek,
Jeolojik oluşumları keşfetmek.

Hüyük Yeraltı Şehri

Orta ilçesinin önemli tarihî noktalarından biri Hüyük Yeraltı Şehridir.

Yer altında oluşturulan bu yapılar, geçmiş dönemlerde insanların:

Barınma,
Korunma,
Depolama,
İnanç amaçlı kullanım

için geliştirdiği alanlardan biridir.

Yeraltı şehirleri, Anadolu’nun farklı bölgelerinde görülen geleneksel savunma ve yaşam mimarisinin önemli örneklerindendir.

Hüyük Yeraltı Şehri, tarih ve arkeoloji meraklıları için ilçenin en ilgi çekici duraklarından biridir.

Ağlar Kaya

Orta çevresindeki doğal güzelliklerden biri olan Ağlar Kaya, kaya yapıları ve çevresindeki doğal manzaralarıyla dikkat çeker.

Bölge:

Doğa yürüyüşleri,
Fotoğrafçılık,
Manzara izleme

için uygundur.

Kaya oluşumları ve çevredeki vadiler, özellikle doğa fotoğrafçıları için güzel görüntüler sunmaktadır.

Bayındır Yaylası

Orta’nın doğal güzelliklerinden biri olan Bayındır Yaylası, temiz havası ve sakin ortamıyla öne çıkar.

Yaylada:

Piknik,
Kamp,
Doğa yürüyüşü,
Fotoğrafçılık

yapılabilir.

Yaz aylarında serin havası nedeniyle bölge halkı tarafından tercih edilen yaylalardan biridir.

Orta Yaylaları

İlçe çevresindeki yaylalar, doğal yaşam ve kırsal turizm açısından önemli alanlardır.

Yaylalarda:

Geleneksel hayvancılık,
Doğal ürün üretimi,
Yayla kültürü,
Mevsimlik etkinlikler

yaşamaya devam etmektedir.

Özellikle yaz aylarında şehir hayatından uzaklaşmak isteyenler için huzurlu bir ortam sunar.

Canbazzade Ahmet Efendi Camii

Orta merkezinde bulunan Canbazzade Ahmet Efendi Camii, ilçenin kültürel değerlerinden biridir.

Geleneksel Anadolu cami mimarisinin özelliklerini taşıyan yapı, ilçenin tarihî dokusunu yansıtan önemli eserler arasındadır.

Orta’da Yapılacak Aktiviteler

Orta ziyaretinde yapılabilecek başlıca aktiviteler:

Sakaeli Kaya Mezarları’nı keşfetmek.
Peribacası benzeri kaya oluşumlarını görmek.
Hüyük Yeraltı Şehri’ni ziyaret etmek.
Yaylalarda doğa yürüyüşü yapmak.
Kamp yapmak.
Fotoğraf çekmek.
Köyleri gezmek.
Yerel yemekleri tatmak.
Geleneksel Anadolu yaşamını gözlemlemek.

Doğa Turizmi

Orta, Çankırı’nın doğa turizmi açısından önemli ilçelerinden biridir.

Öne çıkan doğal alanlar:

Sakaeli kaya oluşumları,
Bayındır Yaylası,
Orta yaylaları,
Vadiler,
Kırsal alanlar

olarak sıralanabilir.

İlçe özellikle:

Trekking,
Foto safari,
Kampçılık,
Ekoturizm

için uygun alanlara sahiptir.

Kültür ve Geleneksel Yaşam

Orta ilçesinde Anadolu’nun geleneksel yaşam kültürü güçlü şekilde devam etmektedir.

İlçede:

Tarım kültürü,
Hayvancılık,
Köy gelenekleri,
Geleneksel düğünler,
Yerel yemekler

önemli yer tutar.

Köylerde sürdürülen üretim faaliyetleri, ziyaretçilere otantik bir Anadolu deneyimi sunar.

Orta Mutfağı

Orta mutfağı, Çankırı yöresel yemek kültürünün özelliklerini taşır.

Öne çıkan yöresel lezzetler:

Çankırı tava,
Keşkek,
Tatar böreği,
Cızlama,
Bükme,
Yazma çöreği,
Tarhana çorbası,
Mantı,
Ev eriştesi,
Bazlama.

Yerel ürünler:

Köy peyniri,
Tereyağı,
Bal,
Pekmez,
Ev yapımı reçeller,
Kurutulmuş ürünlerdir.

Ekonomi

Orta ilçesinin ekonomisi ağırlıklı olarak:

Tarım,
Hayvancılık,
Madencilik,
Küçük ölçekli ticaret

faaliyetlerine dayanır.

Başlıca tarım ürünleri:

Buğday,
Arpa,
Yem bitkileri,
Baklagiller

olarak sıralanabilir.

Hayvancılık özellikle kırsal kesimde önemli bir geçim kaynağıdır.

Konaklama

Orta ilçesinde büyük turistik otel seçenekleri sınırlıdır.

Konaklama için:

İlçe merkezindeki küçük işletmeler,
Çankırı merkez otelleri,
Yakın ilçelerdeki tesisler

tercih edilebilir.

Doğa gezileri için kamp seçenekleri de değerlendirilebilir.

Ulaşım

Orta, Çankırı ve Ankara arasında ulaşım açısından uygun bir konuma sahiptir.

Yaklaşık mesafeler:

Çankırı Merkez: 65 km
Ankara: 130 km
Şabanözü: yaklaşık 35 km
Çerkeş: yaklaşık 55 km

İlçeye kara yolu ile ulaşım sağlanmaktadır.

Orta’yı Ziyaret Etmek İçin En Uygun Zaman

İlkbahar (Nisan-Mayıs)

Kaya oluşumları ve doğal alanlar için ideal dönemdir.

Yaz (Haziran-Ağustos)

Yaylalar ve açık hava aktiviteleri için uygundur.

Sonbahar (Eylül-Ekim)

Fotoğrafçılık ve doğa yürüyüşleri için en güzel zamanlardan biridir.

Kış (Kasım-Mart)

Sakin Anadolu atmosferini yaşamak isteyenler için uygundur.

Orta Yakınlarında Gezilecek Yerler

Orta gezisi sırasında:

Çankırı Tuz Mağarası
Çankırı Merkez
Ilgaz Dağı Milli Parkı
Eldivan
Korgun
Şabanözü
Çerkeş
Kurşunlu

ziyaret edilebilir.

Seyahat İpuçları

Sakaeli Kaya Mezarları için rahat yürüyüş ayakkabısı kullanın.
Yayla gezileri için bahar ve yaz aylarını tercih edin.
Fotoğraf çekimi için sabah ve gün batımı saatleri daha uygundur.
Köylerde yöresel ürünleri deneyebilirsiniz.
Orta gezisini Çankırı genel kültür rotasıyla birleştirmek daha kapsamlı bir gezi sağlar.

Orta, Çankırı’nın tarih ve doğayı bir arada sunan özel ilçelerinden biridir. Sakaeli Kaya Mezarları ve Peribacaları, Hüyük Yeraltı Şehri, yaylaları ve geleneksel köy yaşamı ilçeye farklı bir karakter kazandırmaktadır.

Kalabalık turizm merkezlerinden uzak, keşif dolu ve sakin bir Anadolu rotası arayan gezginler için Orta; tarih, doğa ve kültür açısından mutlaka görülmesi gereken Çankırı ilçelerinden biridir.

Orta İlçesi, Çankırı Gezi Rehberi