Sivas’ın güneybatısında yer alan Şarkışla, köklü tarihi, halk ozanları geleneği, doğal güzellikleri, kaplıcaları ve geleneksel kültürüyle öne çıkan önemli ilçelerden biridir. Özellikle Türk halk müziğinin büyük ustası Âşık Veysel Şatıroğlu’nun doğduğu yer olması, ilçeye ülke çapında kültürel bir değer kazandırmıştır.
Geniş bozkırları, yaylaları, baraj gölleri, tarihi yapıları ve samimi Anadolu yaşamıyla Şarkışla; kültür, doğa ve sakin şehir turizmi açısından keşfedilmeye değer bir destinasyondur.
Şarkışla Hakkında Genel Bilgiler
- İl: Sivas
- Bölge: İç Anadolu Bölgesi
- Sivas Merkez’e Uzaklık: Yaklaşık 80-83 km
- Rakım: Yaklaşık 1.180 metre
- Yüzölçümü: Yaklaşık 2.000 km² civarı
- İklim: Sert karasal iklim
- Ekonomi: Tarım, hayvancılık, ticaret ve el sanatları
- Öne Çıkan Değerleri: Âşık Veysel, halk ozanları, Ulu Camii, çermikler, barajlar, kilim dokumacılığı
Şarkışla; kuzeyinde Yıldızeli ve Yozgat, batısında Gemerek, güneyinde Kayseri ve Altınyayla, doğusunda ise Sivas merkez çevresiyle komşudur. İlçe, Kızılırmak Havzası içerisinde yer alan geniş bir ova üzerinde kurulmuştur.
Şarkışla’nın Tarihi
Şarkışla ve çevresinde yerleşim tarihi çok eskilere dayanır. Bölgede Hititler dönemine kadar uzanan izlere rastlanmaktadır. Daha sonra Persler, Büyük İskender, Roma ve Bizans gibi büyük uygarlıkların hâkimiyetinde kalan bölge, Türklerin Anadolu’ya gelişinden sonra Danişmentliler ve Anadolu Selçukluları döneminde Türk yurdu haline gelmiştir.
Osmanlı döneminde önemli bir yerleşim merkezi olan Şarkışla, 1873 yılında ilçe statüsü kazanmıştır. Tarihi boyunca yetiştirdiği halk ozanlarıyla Anadolu kültürünün önemli merkezlerinden biri olmuştur.
Şarkışla’da Gezilecek Yerler
1. Âşık Veysel Müzesi ve Mezarı – Sivrialan Köyü
Şarkışla’nın en önemli kültür durağıdır.
Ünlü halk ozanı Âşık Veysel Şatıroğlu’nun doğduğu ev, günümüzde müze olarak ziyaret edilmektedir. Müzede;
- Âşık Veysel’in kişisel eşyaları,
- Sazları,
- Fotoğrafları,
- Şiirleri,
- Yaşamına ait belgeler
sergilenmektedir.
Sivrialan Köyü, Âşık Veysel’in yaşamını ve Anadolu halk kültürünü yakından tanımak isteyen ziyaretçiler için mutlaka görülmesi gereken bir yerdir.
Yapılabilecek Aktiviteler:
- Müze gezisi
- Kültür turu
- Fotoğraf çekimi
- Âşık Veysel’in eserlerini tanıma
2. Şarkışla Ulu Camii
İlçenin en önemli tarihi yapılarından biri olan Ulu Camii, 1669 yılında inşa edilmiştir. Geleneksel Osmanlı dönemi cami mimarisinin özelliklerini taşıyan yapı, Şarkışla’nın tarihi merkezinde bulunmaktadır.
Taş işçiliği ve tarihi atmosferiyle kültür gezileri sırasında ziyaret edilebilir.
3. Şarkışla Göleti
İlçenin doğal güzelliklerinden biri olan Şarkışla Göleti, sakin bir ortamda dinlenmek isteyenler için güzel bir noktadır.
Gölet çevresinde:
- Piknik,
- Fotoğrafçılık,
- Doğa yürüyüşü,
- Gün batımı izleme
aktiviteleri yapılabilir.
4. Şarkışla Kalesi
İlçenin tarihi simgelerinden biri olan kale, geçmişte yerleşimin savunmasında önemli rol oynamıştır. Günümüzde büyük ölçüde kalıntıları kaybolmuş olsa da Şarkışla’nın tarihî kimliğinde önemli bir yere sahiptir.
5. Ortaköy Çermiği
Şarkışla’nın önemli doğal kaynaklarından biri olan Ortaköy Çermiği, sıcak su kaynaklarıyla tanınmaktadır.
Kaplıca çevresi:
- Dinlenme,
- Termal turizm,
- Doğa gezileri
için değerlendirilebilir.
6. Alaman Çermiği
İlçedeki diğer önemli termal kaynaklardan biridir. Doğal sıcak su kaynakları nedeniyle bölge halkı tarafından uzun yıllardır ziyaret edilmektedir.
7. Çermikler Barajı
Doğal çevresi ve su manzarasıyla dikkat çeken Çermikler Barajı, özellikle doğa severler için güzel bir gezi noktasıdır.
Burada:
- Piknik,
- Balıkçılık,
- Fotoğrafçılık,
- Manzara seyri
yapılabilir.
8. Konaklı Barajı
Şarkışla çevresindeki önemli su kaynaklarından biridir.
Doğal güzelliği ve sakin atmosferiyle özellikle hafta sonu gezileri için tercih edilmektedir.
9. Maksutlu Müzesi
Maksutlu bölgesinde yer alan müze, ilçenin kültürel mirasını tanımak isteyen ziyaretçiler için önemli duraklardan biridir.
10. Şemsi Efendi Konağı
Geleneksel Anadolu konak mimarisini yansıtan yapılardan biridir.
Eski dönem yaşam tarzını ve yerel mimariyi görmek isteyenler için değerlidir.
11. Gelin Kayası
Doğal kaya oluşumlarından biri olan Gelin Kayası, yöresel hikâyeleri ve ilginç görüntüsüyle dikkat çeker.
Fotoğraf çekmek için güzel bir noktadır.
12. Âşık Veysel Parkı
İlçenin kültürel kimliğini yansıtan önemli dinlenme alanlarından biridir.
Park içerisinde Âşık Veysel’in anısını yaşatan düzenlemeler bulunmaktadır.
Şarkışla’da Yapılacak Aktiviteler
Kültür Gezileri
- Âşık Veysel Müzesi
- Tarihi camiler
- Konaklar
- Yerel kültür noktaları
ziyaret edilebilir.
Halk Ozanları İzinde Gezi
Şarkışla, birçok halk ozanı yetiştirmiştir.
Öne çıkan isimler:
- Âşık Veysel
- Âşık Ruhsati
- Sefil Selimi
- Âşık Hüseyin
gibi sanatçılar ilçenin kültürel zenginliğini oluşturur.
Doğa Yürüyüşleri
Şarkışla çevresindeki:
- Yaylalar,
- Baraj çevreleri,
- Dağlık alanlar
doğa yürüyüşleri için uygundur.
Termal Turizm
Ortaköy ve Alaman çermiklerinde doğal sıcak su kaynaklarından yararlanılabilir.
Fotoğrafçılık
Şarkışla;
- Bozkır manzaraları,
- Baraj gölleri,
- Tarihi yapılar,
- Köy yaşamı,
- Gün batımları
ile fotoğraf tutkunlarına güzel kareler sunar.
Şarkışla’nın Doğal Güzellikleri
Başlıca doğal alanlar:
- Şarkışla Göleti
- Çermikler Barajı
- Konaklı Barajı
- Uzun Yayla bölgesi
- Akdağlar çevresi
- Kırsal köy alanları
İlçe özellikle ilkbaharda yeşillenen doğası ve yaz aylarında serin yayla havasıyla dikkat çeker.
Şarkışla’da Ne Yenir?
Şarkışla mutfağı, Sivas yöresel yemek kültürünü taşır.
Denemeniz gereken lezzetler:
- Sivas Köftesi
- Hingel
- Madımak
- Kesme Aşı
- Katmer
- İçli Köfte
- Tarhana Çorbası
- Etli yemekler
- Köy ekmeği
- Ev yapımı peynir ve tereyağı
Özellikle köylerde hazırlanan doğal ürünler oldukça meşhurdur.
Şarkışla’dan Alınabilecek Hediyelikler
- El dokuması kilimler
- Yöresel halılar
- Sivas bıçakları
- Doğal bal
- Köy ürünleri
- El işi ürünler
Şarkışla, özellikle kilim dokumacılığı ve el sanatları ile de tanınmaktadır.
Şarkışla’ya Ne Zaman Gidilir?
İlkbahar (Nisan-Haziran)
Doğanın canlandığı, köy gezileri için en güzel dönemdir.
Yaz (Haziran-Ağustos)
Baraj, gölet ve açık hava aktiviteleri için uygundur.
Sonbahar (Eylül-Ekim)
Bozkır manzaralarının renk değiştirdiği sakin bir dönemdir.
Kış
Kar manzaraları ve geleneksel Anadolu atmosferi sevenler için farklı bir deneyim sunar.
Şarkışla’ya Ulaşım
Şarkışla, Sivas şehir merkezine yaklaşık 80-83 km uzaklıktadır.
Karayolu
- Sivas → Şarkışla yaklaşık 1 saat
- Kayseri → Şarkışla yaklaşık 1,5 saat
Toplu Taşıma
Sivas merkezden düzenli otobüs ve minibüs seferleri bulunmaktadır.
Havayolu
En yakın havaalanı:
- Sivas Nuri Demirağ Havalimanı
Yakın Çevrede Gezilecek Yerler
- Sivas şehir merkezi
- Gemerek
- Altınyayla
- Yıldızeli
- Gürün
- Kangal
- Kayseri Yahyalı bölgesi
Şarkışla İçin 2 Günlük Gezi Programı
1. Gün: Kültür Rotası
09:00 – Şarkışla merkez gezisi
10:00 – Ulu Camii ziyareti
11:00 – Şemsi Efendi Konağı
12:30 – Yerel yemek molası
14:00 – Âşık Veysel Müzesi (Sivrialan)
16:30 – Âşık Veysel Parkı
18:00 – Gün batımı fotoğrafı
2. Gün: Doğa ve Termal Rota
09:00 – Şarkışla Göleti
11:00 – Çermikler Barajı
13:00 – Ortaköy Çermiği
15:30 – Alaman Çermiği
17:30 – Köy gezileri
Neden Şarkışla’yı Ziyaret Etmelisiniz?
Şarkışla; Âşık Veysel’in doğduğu topraklar, güçlü halk ozanı geleneği, tarihi camileri, doğal güzellikleri, kaplıcaları ve geleneksel Anadolu yaşamıyla Sivas’ın kültürel açıdan en değerli ilçelerinden biridir.
Edebiyat, müzik, tarih, doğa ve sakin Anadolu atmosferini bir arada yaşamak isteyen gezginler için Şarkışla mutlaka keşfedilmesi gereken özel bir rotadır.