Sivas’ın doğusunda yer alan Zara ilçesi, tarihi geçmişi, doğal gölleri, Kızılırmak Vadisi, yaylaları, geleneksel konakları ve kültürel mirasıyla Sivas’ın önemli turizm merkezlerinden biridir. Doğu Anadolu ile Karadeniz yollarının birleştiği stratejik bir noktada bulunan Zara, tarih boyunca önemli bir geçiş güzergâhı olmuştur.
Özellikle Tödürge Gölü, Kızılırmak Vadisi, Kösedağ çevresi, tarihi camiler, türbeler ve köylerdeki kültürel yapılar Zara’yı doğa ve kültür turizmi açısından değerli bir destinasyon haline getirir.
Zara Hakkında Genel Bilgiler
- İl: Sivas
- Bölge: İç Anadolu Bölgesi
- Sivas Merkez’e Uzaklık: Yaklaşık 72 km
- Rakım: Yaklaşık 1.350 metre
- Yüzölçümü: Yaklaşık 2.456 km²
- İklim: Sert karasal iklim
- Ekonomi: Tarım, hayvancılık, arıcılık, ticaret
- Öne Çıkan Değerleri: Tödürge Gölü, Kızılırmak, Kösedağ, tarihi köprüler, höyükler ve konaklar
Zara; doğusunda Suşehri ve İmranlı, batısında Hafik, kuzeyinde Koyulhisar, kuzeybatısında Doğanşar, güneyinde Divriği ve güneybatısında Kangal ilçeleriyle çevrilidir. İlçenin büyük bölümü dağlık ve kırsal alanlardan oluşurken Kızılırmak Havzası çevresinde verimli tarım alanları bulunmaktadır.
Zara’nın Tarihi
Zara ve çevresindeki yerleşim tarihi oldukça eskidir. Bölgede yapılan araştırmalarda yerleşimin Neolitik ve Kalkolitik dönemlere kadar uzandığı belirtilmektedir. Tödürge Gölü çevresindeki höyüklerde eski dönemlere ait buluntulara rastlanmıştır.
Antik çağlarda önemli yollar üzerinde bulunan Zara; Hitit, Roma ve Bizans dönemlerinden sonra Selçuklu hâkimiyetine girmiştir. İlçe, Anadolu Selçuklu döneminde önemli bir merkez olmuş ve 1243 Kösedağ Savaşı Zara çevresinde gerçekleşmiştir.
Osmanlı döneminde bölgeye Türkmen ve Koçgiri aşiretlerinin yerleşimi gerçekleşmiş, Zara 1870 yılında kaza merkezi haline gelmiştir. Mustafa Kemal Atatürk de Sivas Kongresi sürecinde Zara üzerinden geçmiştir.
Zara’da Gezilecek Yerler
1. Tödürge Gölü
Zara’nın en önemli doğal güzelliği olan Tödürge Gölü, Sivas’ın en büyük doğal göllerinden biridir. Geniş su yüzeyi, çevresindeki doğal alanlar ve kuş çeşitliliğiyle dikkat çeker.
Göl çevresinde:
- Kuş gözlemciliği
- Fotoğrafçılık
- Piknik
- Doğa yürüyüşü
- Balıkçılık
yapılabilir.
Özellikle gün doğumu ve gün batımı saatlerinde göl çevresi etkileyici manzaralar sunar.
2. Tödürge Mağaraları
Tödürge çevresindeki mağaralar, bölgenin eski yerleşim izlerini taşıyan doğal ve tarihi alanlardır. İnsanların geçmiş dönemlerde barınma veya kullanım amacıyla değerlendirdiği düşünülen bu mağaralar keşif gezileri için ilgi çekicidir.
Aktiviteler:
- Tarih gezisi
- Fotoğraf çekimi
- Doğa keşfi
3. Kızılırmak Vadisi
Türkiye’nin en uzun nehri olan Kızılırmak, Zara’nın doğal kimliğinin önemli parçalarından biridir. İlçe çevresinde genişleyen Kızılırmak Vadisi, verimli tarım alanları ve doğal güzellikleriyle dikkat çeker.
Vadide:
- Doğa yürüyüşü
- Balıkçılık
- Fotoğrafçılık
- Piknik
yapılabilir.
4. Kösedağ
Zara çevresinin önemli dağlık alanlarından biri olan Kösedağ, doğal güzellikleri ve tarihi önemiyle öne çıkar.
1243 yılında gerçekleşen Kösedağ Savaşı, Anadolu Selçuklu tarihinin en önemli olaylarından biridir ve Zara bölgesiyle ilişkilidir.
Kösedağ çevresinde:
- Trekking
- Yayla gezileri
- Doğa fotoğrafçılığı
- Manzara seyri
yapılabilir.
5. Halil Rıfat Paşa Köprüsü
Zara’nın önemli tarihi yapılarından biri olan Halil Rıfat Paşa Köprüsü, geçmiş ulaşım yollarının izlerini taşıyan değerli eserlerden biridir.
Taş mimarisi ve çevresindeki doğal ortamıyla fotoğrafçılar için güzel bir noktadır.
6. Tekke Köprüsü
Tarihi köprülerden biri olan Tekke Köprüsü, Zara’nın kültürel miras alanları arasında yer alır. Geleneksel taş köprü mimarisini görmek isteyen ziyaretçiler için ilgi çekici bir duraktır.
7. Şeyh Merzuban Türbesi
Zara’nın önemli manevi ziyaret noktalarından biridir.
Şeyh Merzuban Türbesi, bölgenin inanç kültürü açısından önemli bir yere sahiptir ve ziyaretçiler tarafından ilgi görmektedir.
8. Pir Gökçe Türbesi
Zara çevresindeki önemli kültürel ve manevi yapılardan biridir.
Türbe, bölgenin yerel inanç tarihini ve geleneklerini yansıtan ziyaret noktalarındandır.
9. Kuşçu Köyü Camii
Geleneksel Anadolu köy mimarisini yansıtan önemli tarihi yapılardan biridir.
Köy gezileri sırasında ziyaret edilebilir.
10. Tarihi Konaklar
Zara merkezinde geleneksel Osmanlı döneminden kalan çeşitli konaklar bulunmaktadır.
Öne çıkan yapılar:
- Sami Paşa Konağı
- Halil İşözen Konağı
- Nufların Konağı
- Mehmet Şenol Konağı
- Seyfullah Paşa Konağı
- Hakkı Şenol Konağı
Bu yapılar Zara’nın geçmiş yaşam kültürünü yansıtan önemli eserlerdir.
11. Oyuklu Höyüğü
Zara çevresindeki önemli arkeolojik alanlardan biridir.
Eski yerleşim dönemlerine ait izler taşıyan höyük, bölgenin tarih öncesi geçmişini araştırmak açısından değerlidir.
12. Tepecik ve Kültepe Höyükleri
Tödürge Gölü çevresindeki bu höyükler, Zara’nın çok eski dönemlerden beri yerleşim alanı olduğunu gösteren önemli arkeolojik alanlardır.
Zara’da Yapılacak Aktiviteler
Doğa Gezileri
Zara;
- Tödürge Gölü
- Kızılırmak Vadisi
- Kösedağ
- Yaylalar
ile doğa severlere farklı rotalar sunar.
Kuş Gözlemciliği
Tödürge Gölü, sulak alan yapısı sayesinde kuş gözlemcileri için önemli bir noktadır.
Kamp ve Piknik
Doğal alanlarda:
- Kamp
- Piknik
- Karavan gezileri
yapılabilir.
Balıkçılık
Kızılırmak ve Tödürge Gölü çevresi sportif balıkçılık açısından değerlendirilebilir.
Kültür ve Tarih Gezileri
Ziyaret edilebilecek noktalar:
- Tarihi konaklar
- Türbeler
- Köprüler
- Höyükler
- Köy camileri
Zara’nın Doğal Güzellikleri
Başlıca doğal alanlar:
- Tödürge Gölü
- Kızılırmak
- Habeş Çayı
- Acısu
- Kösedağ
- Şerefiye Yaylası
- İstoşon Yaylası
- Yeniköy Yaylası
Zara özellikle yayla kültürü ve doğal su kaynaklarıyla dikkat çeker.
Zara’da Ne Yenir?
Zara mutfağı, Sivas yöresel yemek kültürünü taşır.
Mutlaka denenmesi gereken lezzetler:
- Sivas Köftesi
- Hingel
- Madımak
- Kesme Aşı
- Katmer
- İçli Köfte
- Et yemekleri
- Köy ekmeği
- Tereyağı
- Yöresel peynirler
- Bal
Özellikle köylerde üretilen doğal ürünler ziyaretçiler tarafından tercih edilmektedir.
Zara’dan Alınabilecek Hediyelikler
- Doğal bal
- Köy ürünleri
- El dokuması ürünler
- Yöresel kilimler
- Peynir çeşitleri
- Sivas el sanatları
Zara’ya Ne Zaman Gidilir?
İlkbahar (Nisan-Haziran)
Göller ve vadiler en güzel görünümüne ulaşır.
Yaz (Haziran-Ağustos)
Göl, yayla ve doğa aktiviteleri için ideal dönemdir.
Sonbahar (Eylül-Ekim)
Fotoğrafçılık için en güzel zamanlardan biridir.
Kış (Aralık-Mart)
Kar manzaraları ve sakin Anadolu atmosferi sevenler için uygundur.
Zara’ya Ulaşım
Zara, Sivas şehir merkezine yaklaşık 72 km uzaklıktadır.
Karayolu
- Sivas → Zara yaklaşık 1 saat
- Erzincan yolu üzerinden ulaşım mümkündür.
Toplu Taşıma
Sivas merkezden düzenli otobüs ve minibüs seferleri bulunmaktadır.
Havayolu
En yakın havaalanı:
- Sivas Nuri Demirağ Havalimanı
Yakın Çevrede Gezilecek Yerler
- Hafik
- Suşehri
- İmranlı
- Koyulhisar
- Divriği
- Kangal
- Sivas şehir merkezi
Zara İçin 2 Günlük Gezi Programı
1. Gün – Tarih ve Kültür Rotası
09:00 – Zara merkez gezisi
10:00 – Tarihi konaklar
11:30 – Şeyh Merzuban Türbesi
13:00 – Yerel yemek molası
14:30 – Halil Rıfat Paşa Köprüsü
16:00 – Tekke Köprüsü ve köy gezileri
2. Gün – Doğa Rotası
09:00 – Tödürge Gölü
11:30 – Tödürge Mağaraları
13:30 – Kızılırmak Vadisi
15:30 – Yayla gezisi
17:30 – Gün batımı fotoğraf molası
Neden Zara’yı Ziyaret Etmelisiniz?
Zara; tarihi geçmişi, Tödürge Gölü’nün doğal güzelliği, Kızılırmak Vadisi, Kösedağ’ın tarihi önemi, yaylaları ve geleneksel Anadolu kültürüyle Sivas’ın en değerli ilçelerinden biridir.
Doğa, tarih, fotoğrafçılık ve sakin Anadolu yaşamını keşfetmek isteyen gezginler için Zara, keşfedilmeyi bekleyen özel bir rota sunmaktadır.