Durağan ilçesi, Sinop

Durağan, Türkiye’nin Karadeniz Bölgesi’nde Sinop iline bağlı bir ilçedir. Durağan İlçesi’nin merkezidir. Kasaba, Kızıl Nehir’in Karadeniz’e doğru kuzeye doğru son dağ sırasını geçmeden hemen önce Gök koluyla birleştiği yerdedir. Verimli nehir vadisinde pirinç tarımı kasabanın ekonomik faaliyetlerinin motoru olmuştur. İki barajın (Boyabat Barajı (2012), Altınkaya Barajı (1988)) inşası Durağan’a pirinç tarlaları yerine iki göl kazandırmıştır.

Kasabanın adı, 13. yüzyıldan kalma, kervanların gecelediği bir binanın adının değiştirilmiş halidir; Durak Han, Türkçe’de “istasyon evi” anlamına gelmektedir. Bir diğer olası açıklama ise ismin “Dura Han ”dan geldiği ve Dura’nın iki nehir vadisine hakim bir platodan aşağıya doğru yakındaki bir vadinin (Dura Deresi) adı olduğudur.

Gökırmak vadisi doğu-batı yönünde uzanır ve Karadeniz kıyısından yaklaşık 100 km içeride doğu-batı yönünde uzanan bir dizi benzer nehir vadisiyle birlikte İpek Yolu’nun bir bölümünü oluşturur.

Durağan, şu anda bir baraj gölünün üst kısmı olan Kızıl Nehir’in birkaç kilometre aşağısında, muhtemelen dünyanın en eski su altı tüneli olan terelek kaya tüneline en yakın kasaba olarak antik çağlara uzanan bir geçmişe sahiptir. Oyulmuş kaya mezarları ve yakınlardaki bir maden ocağı da benzer antik dönemlere ait olabilir. Madenden elde edilen kimyasallar, çok erken bakır üretiminde kullanılmak üzere Kıbrıs’a gönderilmiş olabilir.

Durağan’da ayrıca, Bayatsekisi ve Sarnıkalıncası köyleri yakınlarında, ilçeye yaklaşık 13 km mesafede, yaz aylarında doğal olarak buz üreten Buzluk Mağarası adlı bir mağara bulunmaktadır.