Ayvalık, Balıkesir ilinin bir ilçesidir. Yüzölçümü 305 km2’dir. Türkiye’nin kuzeybatı Ege kıyısında bir sahil kasabasıdır. Şehir merkezi, Cunda Adası’na bir geçitle bağlıdır ve yakındaki Yunan adası Midilli Adası’na bakan Ayvalık Adaları takımadaları ile çevrilidir. Osmanlılar döneminde Ayvalık, gelişen bir zeytinyağı üretim endüstrisine sahipti ve eski fabrikaların bacaları hala kasabada görülebilmektedir.
Modern zamanlarda, üretim daha küçük ölçekli bir butik formatta yeniden canlandı. Yunanistan’ın Midilli Adası yakınlarındaki Ayvalık ile Midilli arasında yaz aylarında günlük feribot seferleri düzenlenmekte ve kış aylarında daha az sefer yapılmaktadır. Ayvalık’a en yakın havalimanı Edremit yakınlarındaki Balıkesir Koca Seyit Havalimanı’dır. Ayvalık, Balıkesir ilinin en güney ilçesidir ve Ege Denizi’nin Edremit Körfezi ile Dikili Körfezi arasında yer alır.
Merkezi, doğuda çam ve zeytinle kaplı alçak tepelerle çevrili dar bir kıyı ovasında yer almaktadır. Ayvalık, batıda Ayvalık Adaları (en büyüğü Cunda Adası) takımadaları, güneyde ise Hakkıbey Yarımadası olarak adlandırılan dar bir yarımada ile çevrilidir. Ayvalık’ın güneyinde, uzun bakir kumsallara sahip olan Altınova ve Küçükköy/Sarımsaklı bulunmaktadır. Kuzeyinde Gömeç, Burhaniye ve Edremit bulunmaktadır.
İzmir ilinin Dikili ilçesi Ayvalık’ın güneyindedir. Ayvalık’ın doğusunda, antik Pergamon kalıntılarının bulunduğu Bergama yer alır. Yunanistan’ın Midilli adası Ayvalık’ın batısındadır ve ona feribotla bağlıdır. Kasaba, ılıman, yağışlı kışlar ve sıcak ve kurak yazlar ile sıcak bir yaz Akdeniz iklimine sahiptir.
Üç önemli antik kentin kalıntıları Ayvalık’a kısa bir sürüş mesafesinde yer almaktadır: Assos ve Truva kuzeyde, Pergamon (modern Bergama) ise doğudadır. Antik Yunan mitolojisinde ve halk hikayelerinde önemli bir rol oynayan Kaz Dağı (Türkçe: Kaz Dağı) da Ayvalık’ın yakınında (kuzeyde) bulunur ve şehir merkezinin birçok noktasından görülebilir. Edremit Körfezi ve sahil beldeleri Dikili (antik Atarneus yakınlarında) ve Foça (antik Phokaia) da günübirlik geziler için sürüş mesafesindedir.