Orta Karadeniz’in iç kesimlerinde, Yeşilırmak Havzası üzerinde bulunan Tokat, yaklaşık 6.000 yıllık geçmişi, Selçuklu ve Osmanlı döneminden kalan eserleri, geleneksel konakları, hanları, hamamları, kaleleri ve doğal güzellikleriyle Türkiye’nin önemli kültür turizmi merkezlerinden biridir. Hititlerden Roma ve Bizans’a, Danişmendlilerden Selçuklu ve Osmanlı dönemlerine kadar pek çok medeniyetin izlerini taşıyan şehir, bu nedenle adeta bir açık hava müzesi niteliğindedir.

1. Tokat Kalesi

Tokat’ın simge yapılarından biri olan Tokat Kalesi, şehrin üzerinde yükselen sarp kayalıklar üzerine kuruludur.

Temellerinin Roma dönemine kadar uzandığı belirtilen kale, Bizans, Danişmendli, Selçuklu, İlhanlı ve Osmanlı dönemlerinde kullanılmıştır. Doğal kayalıkların savunma avantajından yararlanan yapı, şehrin tarihî siluetinin en önemli parçalarından biridir.

Kale ile ilgili önemli bir ayrıntı da Osmanlı dönemindeki zindan bölümüdür. Kaynaklarda Bizans İmparatoru Diogenes’in burada tutulduğu ve III. Vlad’ın da Tokat Kalesi’nde gözetim altında bulunduğu aktarılmaktadır.

Önemli güncel not: Tokat İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü’nün güncel sayfasında restorasyon çalışmaları nedeniyle kalenin ziyarete kapalı olduğu belirtilmektedir.

2. Sulusokak

Tokat gezisinin başlangıç noktalarından biri Sulusokak Tarihî Kent Bölgesi olmalıdır.

Sokak boyunca hanlar, hamamlar, camiler, medreseler, geleneksel konaklar ve ticaret yapıları bir arada görülür.

Tokat’ın tarihî dokusunu birkaç kilometrelik bir şehir yürüyüşü yerine kısa bir merkez rotasında keşfetmek isteyenler için Sulusokak son derece değerlidir.

3. Tokat Müzesi

Tokat’ın uzun tarihini anlamak için Tokat Müzesi ziyaret edilebilir.

Müzede bölgenin farklı dönemlerine ait arkeolojik ve etnografik eserler sergilenmektedir. Tokat ve çevresindeki Hitit, Roma, Bizans, Selçuklu ve Osmanlı geçmişini anlamak açısından önemli bir duraktır.

Şehir gezisine müze ile başlamak, daha sonra görülecek tarihî yapıların anlamını kavramayı kolaylaştırır.

4. Gök Medrese

Tokat’ın en önemli Selçuklu eserlerinden biri Gök Medresedir.

13. yüzyıla tarihlenen yapı, Selçuklu mimarisinin Tokat’taki en dikkat çekici örneklerinden biridir. Taş işçiliği, kapı bölümü ve tarihî mimarisiyle özellikle kültür turizmi açısından önem taşır.

Tokat’ın tarihî merkezinde bulunduğundan Sulusokak gezisiyle birlikte değerlendirilebilir. Tokat İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü de Gökmedrese’yi şehrin başlıca tarihî eserleri arasında saymaktadır.

5. Yağıbasan Medresesi

Yağıbasan Medresesi, Anadolu’daki en eski medrese örneklerinden biri olarak kabul edilen önemli bir Danişmendli eseridir.

Tokat’ın İslam ve Türk tarihi açısından önemini gösteren yapılardan biri olan medrese, şehirdeki tarihî eğitim kurumlarının geçmişini yansıtır.

Tokat’ın tarihî merkezini gezerken mutlaka görülmesi gereken yapılardandır.

6. Taşhan

Tokat şehir merkezinin en etkileyici Osmanlı dönemi yapılarından biri Taşhan, diğer adıyla Voyvoda Hanıdır.

Geleneksel Osmanlı şehir hanlarının karakteristik özelliklerini taşıyan yapı, tarih boyunca tüccarların konakladığı ve ticari faaliyetlerin yürütüldüğü önemli bir merkez olmuştur.

Bugün çevresindeki tarihî şehir dokusuyla birlikte Tokat’ın en canlı turistik alanlarından biridir.

7. Hıdırlık Köprüsü

Yeşilırmak üzerindeki Hıdırlık Köprüsü, Tokat’ın en önemli tarihî ulaşım yapılarındandır.

Selçuklu dönemine tarihlenen köprü kesme taştan yapılmış olup beş gözlüdür. Resmî kaynaklarda uzunluğu 151 metre, genişliği ise 7 metre olarak verilmektedir.

Yeşilırmak kıyısında yürüyüş yaparken köprüyü görmek özellikle keyiflidir.

8. Ali Paşa Camii

Tokat’ın Osmanlı döneminden kalan önemli eserlerinden biri Ali Paşa Camiidir.

16. yüzyıla tarihlenen cami, klasik Osmanlı mimarisinin Tokat’taki güzel örneklerinden biridir.

Yanındaki Ali Paşa Hamamı ile birlikte değerlendirilebilir. Tokat’ın resmî kültür kaynaklarında Ali Paşa Camii ve Hamamı şehrin önemli tarihî yapıları arasında gösterilmektedir.

9. Ali Paşa Hamamı

Ali Paşa Camii’nin yakınındaki Ali Paşa Hamamı, Osmanlı şehir kültürünün önemli unsurlarından biri olan hamam geleneğini yansıtır.

Cami, hamam ve çevredeki tarihî yapılar birlikte değerlendirildiğinde Tokat’ın Osmanlı dönemindeki şehir yaşamı hakkında fikir verir.

10. Latifoğlu Konağı Müze Evi

Latifoğlu Konağı, Tokat’ın geleneksel sivil mimarisini görmek isteyenlerin mutlaka ziyaret etmesi gereken yapılardan biridir.

18. yüzyıla ait konak, geleneksel Tokat evlerinin planını ve iç dekorasyonunu yansıtır. Özellikle ahşap işçiliği ve süslemeleri dikkat çekicidir.

Tokat İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü, yapının 18. yüzyıla ait olduğunu ve görkemli tavan göbeğiyle öne çıktığını belirtmektedir.

11. Bey Sokağı

Bey Sokağı, Tokat’ın geleneksel konut dokusunu keşfetmek için en güzel yürüyüş alanlarından biridir.

Sokakta tarihî evler, ahşap mimari detaylar ve geleneksel şehir dokusu görülebilir.

Fotoğrafçılık ve mimari meraklıları için özellikle değerlidir.

12. Beyhamam Sokak

Tokat’ın geleneksel şehir dokusunun korunduğu alanlardan biri de Beyhamam Sokaktır.

Bölgede çok sayıda tescilli yapının bulunması nedeniyle sokak, kültür turizmi açısından önem taşımaktadır. Tokat’ta 52 tescilli evi kapsayan Beyhamam Sokak Sağlıklaştırma Projesi gerçekleştirilmiştir.

13. Tokat Mevlevihanesi

Tokat Mevlevihanesi, şehrin önemli tasavvuf ve kültür yapılarından biridir.

Özellikle ahşap mimarisi dikkat çekmektedir. Tokat’ın resmî tanıtım kaynaklarında yapı, Anadolu’nun en güzel ahşap Mevlevihanelerinden biri olarak tanımlanmaktadır.

14. Saat Kulesi

Tokat şehir merkezindeki Saat Kulesi, şehrin önemli simgelerindendir.

Tarihî kent dokusu içerisinde yükselen kule, Tokat panoramasını görmek ve şehir merkezinde kısa bir yürüyüş yapmak için güzel bir duraktır.

15. Deveciler Hanı

Deveciler Hanı, Tokat’ın tarihî ticaret yapılarından biridir.

İpek Yolu ve Anadolu ticaret yolları üzerinde gelişen Tokat’ın geçmişteki ticari önemini anlamak açısından değerlidir.

Günümüzde tarihî atmosferiyle şehir gezisinin önemli duraklarından biri olarak değerlendirilebilir.

16. Arastalı Bedesten

Arastalı Bedesten, Tokat’ın tarihî ticaret merkezlerinden biridir.

Bedesten ve çevresindeki arasta yapıları, Osmanlı şehirlerinde ticaretin nasıl organize edildiğini anlamak açısından önem taşır.

Sulusokak ve Taşhan ile birlikte ziyaret edilmesi önerilir.

17. Garipler Camii

Tokat’ın önemli erken dönem Türk-İslam eserlerinden biri Garipler Camiidir.

Tokat İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü, yapıyı Malazgirt sonrasında Anadolu’da inşa edilen en eski Türk camilerinden biri olarak tanımlamaktadır.

Bu nedenle özellikle tarih ve mimari meraklıları için önemlidir.

18. Pazar Mahperi Hatun Kervansarayı

Tokat’ın Pazar ilçesinde bulunan Mahperi Hatun Kervansarayı, şehir merkezinden yapılabilecek kültür gezilerinin önemli duraklarındandır.

1238 yılında I. Alaeddin Keykubad’ın eşi Mahperi Hatun tarafından yaptırılmıştır. Anadolu’yu Karadeniz’e bağlayan tarihî ticaret yolu üzerinde bulunan yapı, açık ve kapalı bölümleriyle klasik Selçuklu kervansaraylarının özelliklerini taşır.

19. Ballıca Mağarası

Tokat’ın en önemli doğal turizm noktası Ballıca Mağarasıdır.

Pazar ilçesinde bulunan mağara, zengin sarkıt, dikit ve kalsit oluşumlarıyla dikkat çeker. Jeolojik özellikleri nedeniyle UNESCO Dünya Mirası Geçici Listesi’ne 2019 yılında alınmıştır.

Ballıca Mağarası’nın bulunduğu alan aynı zamanda Ballıca Mağarası Tabiat Parkı olarak korunmaktadır.

Tokat gezisinin en önemli doğal duraklarından biridir.

20. Almus Baraj Gölü

Tokat’ın doğa turizmi açısından öne çıkan alanlarından biri Almus Baraj Gölüdür.

Ormanlarla çevrili göl, özellikle yaz aylarında doğa gezileri, piknik, balıkçılık ve manzara seyri için değerlendirilebilir.

Tokat İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü de Almus Baraj Gölü ve Dumanlı Yaylası’nı ilin önemli doğal turizm alanları arasında göstermektedir.

21. Dumanlı Yaylası

Dumanlı Yaylası, Almus çevresindeki doğal alanların başında gelir.

Yüksek kesimlerde temiz hava, ormanlar ve geniş çayırlıklar özellikle yaz aylarında doğa gezileri için uygundur.

Kamp, yürüyüş, piknik ve fotoğrafçılık için değerlendirilebilir.

22. Zinav Gölü

Reşadiye ilçesindeki Zinav Gölü, Tokat’ın en güzel doğal alanlarından biridir.

Ormanlarla çevrili göl, sakin atmosferi ve doğal peyzajıyla özellikle doğa yürüyüşleri ve fotoğrafçılık için uygundur.

Zinav Gölü, resmî olarak tabiat parkı statüsündedir.

23. Kaz Gölü

Kaz Gölü, Tokat’ın önemli kuş gözlem alanlarından biridir.

Yaban hayatı geliştirme sahası olarak korunan alan yaklaşık 1.700 dekarlık bir alana sahiptir. Resmî kaynaklarda 108 yerli ve göçmen kuş türüne ev sahipliği yaptığı ve gözlem kuleleri bulunduğu belirtilmektedir.

Özellikle ilkbahar ve sonbahar dönemlerinde kuş gözlemcileri için ilgi çekicidir.

24. Sebastapolis Antik Kenti

Sulusaray ilçesinde bulunan Sebastapolis Antik Kenti, Tokat’ın Roma ve Bizans dönemine uzanan tarihini gösteren önemli arkeolojik alanlardan biridir.

Antik kent, Tokat’ın çok katmanlı tarihini keşfetmek isteyenler için önemli bir gezi noktasıdır.

Tokat’ın resmî turizm kaynaklarında Sebastapolis, bölgenin Roma-Bizans dönemi mirasının önemli örnekleri arasında gösterilmektedir.

25. Maşat Höyük

Zile ilçesinde bulunan Maşat Höyük, Hitit dönemine ilişkin önemli arkeolojik merkezlerden biridir.

Tokat’ın tarihinin yalnızca Selçuklu ve Osmanlı dönemleriyle sınırlı olmadığını gösteren bu alan, Anadolu’nun çok daha eski uygarlıklarına ışık tutmaktadır.

26. Niksar Kalesi

Niksar ilçesindeki Niksar Kalesi, Tokat’ın önemli tarihî kalelerindendir.

Niksar’ın Danişmendliler döneminde başkent olması nedeniyle kale ve çevresindeki tarihî yapılar Türk-İslam tarihi açısından büyük önem taşır.

27. Zile Kalesi

Zile Kalesi, Tokat’ın en önemli tarihî savunma yapılarından biridir.

Zile’nin Roma döneminden Osmanlı’ya kadar uzanan tarihini yansıtan kale, şehir merkezine hâkim konumuyla dikkat çeker.

Zile gezisi sırasında Maşat Höyük ile birlikte değerlendirilebilir.

Tokat’ta Yapılacak Aktiviteler

Tokat’ta yalnızca tarihî eserleri gezmekle sınırlı kalmadan farklı turizm deneyimleri yaşayabilirsiniz:

• Tarihî şehir merkezinde yürüyüş
• Sulusokak gezisi
• Han ve bedestenleri keşfetmek
• Geleneksel Tokat evlerini incelemek
• Müze ziyareti
• Kaleleri görmek
• Ballıca Mağarası’nı keşfetmek
• Almus Baraj Gölü’nde doğa gezisi
• Dumanlı Yaylası’na çıkmak
• Zinav Gölü çevresinde yürüyüş
• Kaz Gölü’nde kuş gözlemciliği
• Antik kentleri ziyaret etmek
• Kaplıcalardan yararlanmak
• Yöresel yemekleri tatmak
• Yazmacılık ürünleri satın almak
• Bakırcılık ve geleneksel el sanatlarını keşfetmek

Tokat’ın kültürel mirası arasında yazmacılık, bakırcılık, halı-kilim ve kumaş dokumacılığı gibi geleneksel el sanatları da önemli yer tutmaktadır.

Tokat’ta Ne Yenir?

Tokat mutfağı başlı başına bir gastronomi deneyimidir.

Özellikle:

• Tokat kebabı
• Tokat yaprağı
• Bat
• Keşkek
• Madımak
• Zile pekmezi
• Tokat çöreği
• Bakla dolması
• Yaprak sarma
• Katmer
• Yöresel çorbalar

denebilir.

Tokat kebabı için şehir merkezindeki Pirhan Restaurant – Tokat Kebabı – En İyi Restaurant Tokat – Yöresel Restaurant, Divan Park | Düğün Salonu & Restaurant | Meşhur Tokat Kebabı veya SAKLIBAHÇE gibi yerel işletmeler değerlendirilebilir.

Tokat’ta Alışveriş

Tokat’tan alınabilecek yöresel ürünlerin başında:

• Tokat yaprağı
• Zile pekmezi
• Ceviz
• Köy balı
• Yöresel peynirler
• Kurutulmuş gıdalar
• Yazma
• El dokuması ürünler
• Bakırcılık ürünleri
• Geleneksel tekstil ürünleri

gelir.

Özellikle Tokat yazmaları, şehrin en karakteristik el sanatlarından biridir.

Tokat’ta Kaç Gün Kalınır?

Tokat şehir merkezindeki tarihî yapıları görmek için 1 tam gün ayrılabilir.

Ancak Ballıca Mağarası, Almus, Kaz Gölü, Sulusaray, Niksar ve Zile gibi ilçeleri de görmek istiyorsanız 3–4 gün daha uygun olacaktır.

1 Günlük Tokat Şehir Rotası

Sabah:
Tokat Müzesi → Sulusokak → Gök Medrese → Yağıbasan Medresesi

Öğle:
Tokat kebabı

Öğleden sonra:
Taşhan → Ali Paşa Camii ve Hamamı → Latifoğlu Konağı → Bey Sokağı

Akşam:
Hıdırlık Köprüsü → Yeşilırmak kıyısı → şehir merkezi

2 Günlük Tokat Rotası

1. gün: Tokat şehir merkezi ve tarihî eserler

2. gün: Ballıca Mağarası → Mahperi Hatun Kervansarayı → Pazar çevresi

3 Günlük Tokat Rotası

1. gün: Tokat merkez
2. gün: Ballıca Mağarası + Pazar + Kaz Gölü
3. gün: Almus + Dumanlı Yaylası veya Niksar

Tokat’a Ne Zaman Gidilir?

İlkbahar: Kaz Gölü, doğa alanları ve antik kentler için oldukça uygundur.

Yaz: Almus, yaylalar, göller ve açık hava gezileri için idealdir.

Sonbahar: Tarihî merkez ve doğa gezileri için güzel bir dönemdir.

Kış: Şehir merkezindeki müze, han, hamam ve tarihî yapılar için uygundur; doğa rotalarında hava koşulları dikkate alınmalıdır.

Tokat Gezi Rotaları

Tarih ve Mimari Rotası

Tokat Müzesi → Sulusokak → Gök Medrese → Yağıbasan Medresesi → Taşhan → Ali Paşa Camii → Latifoğlu Konağı → Mevlevihane

Doğa Rotası

Tokat → Ballıca Mağarası → Almus → Dumanlı Yaylası

Göl ve Kuş Gözlem Rotası

Tokat → Kaz Gölü → Zinav Gölü → Reşadiye

Antik Kent Rotası

Tokat → Sulusaray Sebastapolis → Zile → Maşat Höyük → Niksar

Tokat’ta Gezilecek Yerler – Kısa Liste

1. Tokat Kalesi
2. Sulusokak
3. Tokat Müzesi
4. Gök Medrese
5. Yağıbasan Medresesi
6. Taşhan
7. Hıdırlık Köprüsü
8. Ali Paşa Camii
9. Ali Paşa Hamamı
10. Latifoğlu Konağı
11. Bey Sokağı
12. Beyhamam Sokak
13. Tokat Mevlevihanesi
14. Tokat Saat Kulesi
15. Deveciler Hanı
16. Arastalı Bedesten
17. Garipler Camii
18. Mahperi Hatun Kervansarayı
19. Ballıca Mağarası
20. Almus Baraj Gölü
21. Dumanlı Yaylası
22. Zinav Gölü
23. Kaz Gölü
24. Sebastapolis Antik Kenti
25. Maşat Höyük
26. Niksar Kalesi
27. Zile Kalesi

Tokat Neden Görülmeli?

Tokat’ı farklılaştıran temel özellik, 6.000 yıllık tarihinin şehir dokusu içinde hâlâ okunabilmesidir. Hitit ve Roma kalıntılarından Danişmendli ve Selçuklu eserlerine, Osmanlı hanlarından geleneksel konaklara kadar çok farklı dönemlere ait miras aynı gezi içinde görülebilir.

Buna Ballıca Mağarası, Almus Baraj Gölü, Dumanlı Yaylası, Zinav Gölü ve Kaz Gölü gibi doğal alanlar eklendiğinde Tokat; kültür, tarih, gastronomi, doğa, termal ve kırsal turizmi birlikte sunan kapsamlı bir destinasyona dönüşür.

Tokat için en kapsamlı gezi programı şehir merkezindeki tarihî bölge + Ballıca Mağarası + Almus/Dumanlı Yaylası + Kaz Gölü + Niksar/Zile/Sulusaray şeklinde oluşturulabilir.