Artvin’in kuzeybatısında yer alan Murgul, Doğu Karadeniz’in yemyeşil ormanları, derin vadileri, şelaleleri, dereleri ve yüksek dağlarıyla öne çıkan ilçelerinden biridir. Özellikle doğal güzellikleriyle dikkat çeken Murgul, kalabalık turizm merkezlerinden uzaklaşarak daha sakin ve doğayla iç içe bir gezi yapmak isteyenler için güzel bir alternatiftir.

İlçenin turizm karakterini belirleyen en önemli unsurlardan biri Deliklikaya Şelalesi olmakla birlikte, Murgul’un yaylaları, ormanları, Damar çevresi, maden geçmişi ve kırsal yerleşimleri de keşfedilmeye değerdir. Murgul Kaymakamlığı da Deliklikaya Şelalesi çevresinde yürüyüş rotaları, dinlenme alanları ve sosyal mekânların geliştirilmesine yönelik turizm projesinin sürdüğünü belirtmektedir.

Murgul Hakkında Kısa Bilgi

Murgul, Artvin’in dağlık ilçelerinden biridir. İlçe merkezi ve çevresindeki yerleşimler, vadiler ve yamaçlar üzerine kuruludur. Bölgenin doğal yapısında ormanlar, akarsular ve yüksek dağlar önemli yer tutar.

Murgul aynı zamanda Türkiye’nin önemli bakır madenciliği bölgelerinden biri olarak bilinir. Bu nedenle ilçede doğa turizminin yanında endüstri mirası ve maden tarihi açısından da değerlendirilebilecek bir geçmiş bulunmaktadır.

Doğa, fotoğrafçılık, yayla turizmi, trekking ve kırsal turizm Murgul’da öne çıkan gezi seçenekleridir.

Murgul’da Gezilecek Yerler

1. Deliklikaya Şelalesi

Murgul’un en bilinen doğal güzelliği olan Deliklikaya Şelalesi, ilçenin Başköy çevresinde yer alır. Şelalenin en dikkat çekici özelliği, suyun yaklaşık dört metre çapındaki doğal kaya deliğinden geçerek aşağıya dökülmesidir.

Doğu Karadeniz Kültür Envanteri’ne göre şelale Murgul’a yaklaşık 10 kilometre uzaklıktadır ve suyun tortul kayaçları uzun zaman boyunca aşındırması sonucunda bu ilginç doğal oluşum meydana gelmiştir. Şelalenin suyu yaklaşık 7 metre yükseklikten dökülmektedir.

Bu özelliği nedeniyle Deliklikaya, yörede “Ormanın Yüzüğü” olarak da anılmaktadır. 2026 yılında da bölgeye olan ilginin devam ettiği ve şelalenin çevresinde turizm altyapısının geliştirildiği görülmektedir.

Burada yapılabilecekler:

• Doğa yürüyüşü
• Fotoğrafçılık
• Piknik
• Şelale çevresinde dinlenme
• Orman manzaralarını izleme
• Doğa gözlemi

Murgul gezisinin ilk sırasında değerlendirilmesi gereken yerlerden biridir.

2. Başköy

Başköy, Deliklikaya Şelalesi’nin bulunduğu çevreyi de kapsayan önemli kırsal yerleşimlerden biridir. Köy çevresindeki yoğun orman örtüsü ve dağlık arazi, bölgeye karakteristik Karadeniz görünümü kazandırır.

Başköy gezisi, Deliklikaya Şelalesi ile birlikte planlandığında daha anlamlı olur. Köy yolları boyunca vadiler, ormanlar ve dağ yamaçları görülebilir.

Özellikle doğa fotoğrafçılığıyla ilgilenenler için Başköy çevresi güzel manzaralar sunar.

3. Damar

Murgul denildiğinde akla gelen önemli yerlerden biri de Damar’dır. İlçenin maden geçmişiyle yakından bağlantılı olan Damar, dağlık coğrafyası ve yerleşim dokusuyla farklı bir Murgul deneyimi sunar.

Damar çevresinde doğa ile madencilik faaliyetlerinin aynı coğrafyada nasıl iç içe geçtiği görülebilir. Bu nedenle burası yalnızca doğal güzellikler açısından değil, endüstri tarihi ve yerel ekonomik geçmiş açısından da önemlidir.

Damar’a yapılan bir gezi sırasında çevredeki dağ manzaraları ve vadiler de değerlendirilebilir.

4. Murgul Deresi ve Vadileri

Murgul’un doğal yapısını oluşturan en önemli unsurlardan biri ilçeden geçen dereler ve bunların oluşturduğu vadilerdir.

Murgul Deresi boyunca ilerleyen güzergâhlarda yüksek yamaçlar, ormanlık alanlar, kayalık yüzeyler ve küçük akarsular görülebilir. Özellikle ilkbahar ve yaz aylarında suyun ve bitki örtüsünün oluşturduğu doğal atmosfer oldukça etkileyicidir.

Vadi çevresi;

• Doğa yürüyüşü,
• Manzara seyri,
• Fotoğrafçılık,
• Kısa doğa gezileri

için değerlendirilebilir.

5. Murgul Ormanları

Murgul’un geniş orman alanları ilçenin en önemli doğal zenginlikleri arasındadır. Yoğun bitki örtüsü, yüksek nem ve dereler bölgeye tipik Doğu Karadeniz karakteri kazandırır.

Orman yollarında yapılacak kısa geziler, özellikle doğa fotoğrafçılığı ve kuş gözlemi açısından keyifli olabilir.

Yağışlı dönemlerde patikaların çamurlu ve kaygan olabileceği unutulmamalıdır.

6. Kamilet Doğu Kayını Tabiat Anıtı

Murgul çevresindeki doğal alanlar arasında Kamilet yöresi, özellikle yaşlı Doğu kayınları ve zengin orman ekosistemi açısından dikkat çeker. Murgul Kaymakamlığı’nın turizm başlıkları arasında Kamilet Doğu Kayını Tabiat Anıtı da yer almaktadır.

Bölge, klasik şehir turizminden farklı olarak doğa ve orman deneyimi yaşamak isteyenlere hitap eder.

Ağaçların büyüklüğü ve çevredeki yoğun orman dokusu, özellikle doğa yürüyüşleri ve fotoğrafçılık açısından bölgeyi ilgi çekici hale getirir.

7. Murgul Yaylaları

Murgul’un yüksek kesimleri, yaz aylarında yayla turizmi açısından değerlendirilebilecek alanlara sahiptir. Alçak kesimlerin sıcak ve nemli havasından uzaklaşmak isteyenler için yüksek rakımlı bölgeler daha serin bir ortam sunar.

Yaylalarda geleneksel hayvancılık, yayla evleri, çayırlar ve dağ manzaraları görülebilir.

Yayla gezilerinde yapılabilecekler:

• Trekking
• Kamp
• Piknik
• Fotoğrafçılık
• Doğa gözlemi
• Yöresel yaşamı tanıma

8. Petek Köyü ve Çevresi

Petek çevresi, Murgul’un kırsal coğrafyasını tanımak isteyenler için değerlendirilebilecek güzergâhlardan biridir. Dağlık arazi, ormanlar ve küçük yerleşimler bölgenin doğal karakterini yansıtır.

Özellikle Deliklikaya çevresine yapılan geziler sırasında kırsal güzergâhların değerlendirilmesi, Murgul’un yalnızca tek bir turistik noktadan ibaret olmadığını görmeyi sağlar.

9. Murgul’un Tarihi Maden Alanları

Murgul’un en önemli farklılıklarından biri, doğal güzelliklerinin yanı sıra uzun yıllara yayılan bakır madenciliği geçmişidir.

Madencilik, ilçenin ekonomik ve sosyal gelişiminde önemli rol oynamıştır. Damar çevresi başta olmak üzere madenle ilişkili alanlar, Murgul’un sanayi geçmişini anlamak açısından önemlidir.

Ancak aktif veya güvenlik açısından kısıtlı maden sahalarına izinsiz girilmemelidir. Bu tür alanlar yalnızca yetkili ve güvenli güzergâhlardan görülmelidir.

10. Murgul’un Köyleri

Murgul çevresindeki köyler, ilçenin kırsal kültürünü ve geleneksel yaşamını tanımak isteyenler için güzel duraklardır.

Köy yollarında ilerlerken:

• Ahşap ve taş evler,
• Tarım alanları,
• Bahçeler,
• Ormanlar,
• Dere yatakları,
• Dağ manzaraları

görülebilir.

Köy gezilerinde yerel halkın günlük yaşamına saygı göstermek ve özel mülklere izinsiz girmemek gerekir.

Murgul’da Yapılabilecek Aktiviteler

Doğa Yürüyüşü

Murgul, vadileri ve ormanları nedeniyle doğa yürüyüşleri için uygun bir coğrafyaya sahiptir. Özellikle Deliklikaya, Başköy ve yüksek kesimlerdeki orman yolları doğa yürüyüşleri açısından değerlendirilebilir.

Uzun ve teknik parkurlara çıkmadan önce rota hakkında yerel bilgi alınması faydalıdır.

Fotoğrafçılık

Murgul, Artvin’in fotoğraf açısından zengin ilçelerinden biridir. Şelaleler, ormanlar, sisli dağlar, dereler ve köyler farklı fotoğraf konuları oluşturur.

Özellikle sabah saatlerinde vadilerde oluşan sis, bölgenin karakteristik manzaralarından biridir.

Yayla Gezileri

Yaz aylarında yüksek kesimlerde yapılacak yayla gezileri, Murgul’un doğal ve kültürel yönünü keşfetmenin en güzel yollarından biridir.

Kamp

Murgul’un ormanlık ve yüksek kesimlerinde kamp için uygun doğal alanlar bulunabilir. Ancak kamp yapılacak alanın mülkiyet ve koruma durumunun önceden kontrol edilmesi gerekir.

Piknik

Özellikle şelale ve dere çevreleri uygun koşullarda günübirlik dinlenme için değerlendirilebilir. Doğal alanlarda ateş yakma konusunda mevcut kurallara mutlaka uyulmalıdır.

Murgul’da Ne Yenir?

Murgul’da yemek kültürü genel olarak Artvin ve Doğu Karadeniz mutfağının özelliklerini taşır. Mısır unu, süt ürünleri, tereyağı, et, yöresel otlar ve hamur işleri mutfakta önemli yere sahiptir.

Murgul gezisinde Artvin yöresine ait yemeklerden bazılarını deneyebilirsiniz:

• Hinkal
• Mısır ekmeği
• Kuymak
• Karalahana yemekleri
• Yöresel çorbalar
• Peynir çeşitleri
• Tereyağı ve süt ürünleri
• Yöresel bal
• Ev yapımı reçeller

Yöresel yemekleri tatmak için küçük yerel işletmeler ve köylerdeki geleneksel sofralar tercih edilebilir.

Murgul’a Ne Zaman Gidilir?

İlkbahar, Murgul’un doğasının canlandığı dönemdir. Derelerin su seviyesi yükselir ve ormanlar yoğun yeşil renge bürünür.

Yaz, şelaleler, doğa yürüyüşleri ve yayla gezileri için en uygun dönemlerden biridir. Özellikle yüksek kesimlerde serin hava avantaj sağlar.

Sonbahar, ormanların renk değiştirmesi nedeniyle fotoğrafçılık açısından çok güzel bir dönemdir.

Kış aylarında ise yağış ve kar nedeniyle yüksek kesimlerde ulaşım zorlaşabilir. Kış gezileri planlanırken yol ve hava koşulları önceden kontrol edilmelidir.

Murgul Kaç Günde Gezilir?

Murgul’un başlıca doğal güzelliklerini görmek için 1 günlük gezi yapılabilir. Ancak ilçeyi daha kapsamlı keşfetmek, köylere çıkmak, yaylaları görmek ve doğa yürüyüşleri yapmak isteyenler için 2-3 gün ayırmak daha uygundur.

Bir günlük Murgul programı

Sabah: Murgul merkez – Damar çevresi

Öğle: Başköy ve Deliklikaya Şelalesi

Öğleden sonra: Orman ve vadi güzergâhları

Akşam: Murgul merkez veya çevre ilçelerden birinde konaklama

İki günlük Murgul programı

1. Gün:
Murgul merkez – Damar – maden tarihi – Murgul Deresi – Deliklikaya Şelalesi

2. Gün:
Başköy – orman yolları – yüksek kesimler – yayla gezisi – köyler

Murgul Gezi İpuçları

• Murgul’a giderken yağış ihtimalini mutlaka kontrol edin.
• Şelale ve orman yollarında kaymaz tabanlı ayakkabı kullanın.
• Yüksek kesimlerde hava kısa sürede değişebilir.
• Kamp yapmadan önce alanın kullanım durumunu öğrenin.
• Maden sahalarına ve güvenlik açısından kapalı alanlara girmeyin.
• Köylerde özel alanlara izinsiz girmeyin.
• Doğada çöp bırakmayın.
• Şelale ve dere çevrelerinde kaygan kayalara dikkat edin.
• Uzun trekking rotalarında yeterli su ve temel ekipman bulundurun.
• Telefon çekiminin dağlık alanlarda her noktada yeterli olmayabileceğini göz önünde bulundurun.

Murgul Çevresinde Gezilecek Yerler

Murgul gezisini Artvin’in diğer ilçeleriyle birleştirmek mümkündür. Bölgenin konumuna göre Borçka, Arhavi, Hopa ve Artvin şehir merkezi yönünde farklı gezi rotaları oluşturulabilir.

Özellikle doğa turizmi açısından Murgul’u Borçka ve çevresindeki ormanlar, göller ve vadilerle birlikte değerlendirmek daha kapsamlı bir Doğu Karadeniz seyahati oluşturur.

Murgul, Artvin’in doğa turizmi açısından keşfedilmeye değer ilçelerinden biridir. İlçenin en önemli simgesi olan Deliklikaya Şelalesi, doğal kaya oluşumu ve ormanlarla çevrili konumuyla Murgul gezisinin başlıca durağıdır. Bunun yanında Başköy, Damar, Murgul Deresi, ormanlık alanlar, yaylalar ve maden tarihi ilçenin farklı yönlerini ortaya çıkarır.

Murgul özellikle şelale gezileri, doğa yürüyüşleri, fotoğrafçılık, yayla turizmi, kırsal turizm ve doğayla baş başa sakin bir tatil arayanlar için uygundur. Büyük turizm merkezlerinin kalabalığından uzaklaşmak isteyen gezginler için Murgul, Artvin’in daha sakin ve doğal rotalarından biri olarak değerlendirilebilir.