Ulus, Türkiye’nin Bartın iline bağlı bir ilçedir. Batı Karadeniz alanında bulunmaktadır. İç kesimde bulunan bu ilçe, diğer Bartın ilçelerinden ayrılarak denizle kıyısı olmayan tek ilçedir. İklim, sahil iklimine kıyasla daha kuru olup, sayılabilir düzeyde karasal iklim özellikleri gösterir. İlçe merkezi deniz seviyesinden yaklaşık 250 metre yüksekliktedir. Küre Dağları’na yönelik ilçede, bazı alanlarda denizden yükseklik 1200 metreye kadar çıkar.
Güneyde Karabük’ün Safranbolu ilçesi, doğuda Kastamonu’nun Pınarbaşı ve Azdavay ilçeleri, kuzeyde Kurucaşile, batıda ise merkez ilçeyle sınır komşusudur. İlçe genellikle engebeli bir arazide bulunmaktadır. Bölgedeki temel bitki örtüsü ormanlardır. Deniz seviyesinden ortalama 200 metre yükseklikte bulunmakta olup, alanı 713 km²’dir. Her yıl ağustos ayının ilk haftasında yapılır. Ulus ilçe merkezine 17 km mesafede yer alan Ulukaya köyü, Ulukaya Kanyonu ve içindeki şelalesi sayesinde yüksek bir turizm potansiyeline sahiptir.
Ulus’un geçmişinin MÖ 3000 yıllarına kadar uzandığı düşünülmektedir. MÖ 800 ile MÖ 2000 yılları arasında, bölgeye önce doğudan, ardından batıdan akınlar ve göçler gerçekleşmiş, Hititlerle çağdaş olan Gasgolar uzun bir süre bu alanda yaşamışlardır. Anadolu Selçukluları döneminde Ulus Candaroğulları Beyliği’nin toprakları içerisinde yer almıştır.
Osmanlılar döneminde ilçe, ufak bir yerleşim yeri olarak varlığını sürdürmüş, herhangi bir ticari, siyasi veya askeri olaya ev sahipliği yapmamıştır. Ulus, Safranbolu ilçesine bağlı bir nahiye iken, 8 Ağustos 1944 tarihinde Zonguldak iline bağlı bir ilçe haline getirilmiştir. 28 Ağustos 1991 tarihinde çıkarılan 3760 sayılı kanun ile Bartın il haline geldiğinde Ulus, Bartın iline dahil edilmiştir.