Şenpazar, Kastamonu ilinin kuzeybatısında, Batı Karadeniz bölümünde, Karadeniz Bölgesi’nde bulunmaktadır. Kastamonu il merkezine 100 km uzaklıkta bulunan bu yer, Karadeniz kıyısına 37 km mesafededir. İlçe, kuzeyde Cide, güneyde Azdavay ve kuzeydoğuda Doğanyurt ilçeleri ile sınırlandırılmıştır. İlçenin deniz seviyesinden yüksekliği 335 metredir. İlçe, Karadeniz Bölgesi’nin jeolojik özelliklerine uygun olarak genç kıvrım dağlarıyla örtülüdür. Bu engebeli ve dağlık arazide, akarsular tarafından meydana getirilmiş vadiler mevcuttur. İlçe merkezi de böyle bir dere üzerinde yer almaktadır. Farklı yöntemlerle beslenen Şenpazar Çayı, ilçe merkezinin içinden akar.
Arazinin engebeli ve dağlık yapısıyla ilçe merkezinin Şenpazar Çayı’nın yatağında yer alması, dağlık alanlardaki köylerle ilçe merkezi arasında ciddi bir yükseklik farkı yaratmaktadır. Şenpazar, klasik Karadeniz ikliminin etkisindedir. Bölgedeki yüksek yağış miktarı, doğal bitki örtüsünün çeşitlenmesini sağlamıştır. İlçenin toplam alanının %70’i ormanlarla örtülüdür. Genel olarak Karadeniz’e özgü ağaç türleri arasında karaçam, kayın, meşe, kestane, şimşir, ıhlamur ve ceviz yer alan ormanlar bulunmaktadır.
Şenpazar’ın yerleşim yeri olarak ne zaman kullanılmaya başlandığına dair net bir bilgi yoktur; ancak halk arasında çeşitli efsaneler dillerde dolaşmaktadır. Bu rivayetlerin bazıları ile çevredeki kerpiç yapılar ve mezar kalıntılarından yola çıkarak Şenpazar’ın Bizans dönemine kadar uzandığı düşüncesi baskın çıkmaktadır. Bu bağlamda, tarihsel süreçte Bizans, Selçuklu ve Osmanlılar tarafından yerleşim yeri haline getirilen Şenpazar’a dair önemli bir tarihi kalıntıya ulaşılamamıştır.