Vakfıkebir, Trabzon’un 40 km batısında yer almakta olup, ilçe arazileri Doğuda Çarşıbaşı, Batıda Beşikdüzü, Güneyde Tonya ilçeleri ve Kuzeyde Karadeniz ile sınırlıdır. İlçe merkezi; doğuda Işıklı (Yeros), batıda Zeytin (Yobol) burunları arasında oluşan geniş bir yerleşimin en uç noktasında yer alır. Bu sebeple ilçe ismi, Coğrafya kitaplarında Büyükliman olarak da yer almaktadır. Işıklı fenerden sonra kıyı, Güney Batı’ya ve sonrasında Kuzey Batı’ya yönelerek Büyükliman adı verilen geniş koyu oluşturarak Zeytinburnu’na varır.
Büyükliman koyu, karayele kısmen kapalıdır ve denizciler için uygun bir demirleme alanı olarak değerlendirilir. Vakfıkebir, Karadeniz Bölgesi’nin doğu kesiminin iklim şartlarından etkilenmekte olup buradaki iklim, ılıman deniz ikliminin özelliklerini göstermektedir. Yazlar ılımandır, kışlar yumuşaktır ve mevsimler yağışlıdır. Yağmurun en fazla yağdığı mevsimler sonbahar, ilkbahar ve kıştır. İlçenin ana gelir kaynakları tarım, hayvancılık, fındık ve balıkçılıktır. İlçede bir sanayi sitesi ve çeşitli hayvan çiftlikleri mevcuttur. Şehir, Vakfıkebir Ekmeği ve tereyağıyla meşhur olan taş fırınları ile tanınmaktadır.