Ayvacık, Türkiye’nin batısında, Çanakkale iline ait bir ilçedir., 83 km uzunluğundaki sahil şeridi ile Çanakkale’nin en uzun kıyı alanlarından birine sahiptir. Yüzölçümü 874 km² olan ilçenin % 52’si ağaçlık alandır. Denizden yüksekliği 270 metre kadardır. İlçenin düz arazileri Tuzla Kösedere ve Babakale ovalarıdır. Ege Denizi sahilinde bulunmasıyla tarihi ve doğal zenginlikleriyle dikkat çeker. İlçe, eski dönemlerden itibaren önemli bir yerleşim alanı olmuştur. Başta Assos Antik Kenti ve Kaz Dağları olmak üzere tarihi ve doğal yerleriyle meşhurdur.
Yerli ve yabancı turistlerin daima ilgisini çeken Assos antik kenti, Gülpınar Apollon Kutsal Alanı; son yıllarda büyük şehirlerden gelenlerin tercih ettiği Behramkale, Adatepe, Yeşilyurt gibi köyler, Osmanlı’nın ilk dönemine ait mimari yapıları barındıran Tuzla, Babakale köyleri ve Anadolu ile Asya kıtasının en uç noktası olan Bababurnu gibi özel yerler Ayvacık ilçesini oldukça eşsiz kılmaktadır. Turizmle birlikte zeytincilik ve zeytinyağı üretimi, halı yapımı, peynir üretimi ve hayvancılık da önemli gelir kaynaklarıdandır. Bölge sakinleri, son derece varlıklı bir kültürel yapıya sahiptir. Kaz Dağları, zengin bitki örtüsü ve yüksek oksijen düzeyiyle doğa tutkunlarının tercih ettiği bir yerdir.
Ayvacık’ın ekonomik yapısı esasen tarım, hayvancılık ve turizme bağlıdır. Özellikle zeytin yetiştiriciliği, ilçenin ana geçim kaynaklarından birisidir. Bunun yanı sıra, ilçenin 83 km uzunluğundaki sahil boyunca bulunan koylar ve plajlar, yaz aylarında turistlerin dikkatini çeker. Sivrice Plajı ve Küçükkuyu Kumsalı, deniz turizmi bakımından tercih edilen noktalardır. İlçenin alanı 874 km²’dir; bunun %52’si ağaçlık bölgelerle örtülüdür. Denizden yüksekliği 270 metre kadardır. İlçeye ait 64 köy mevcuttur.
Doğu tarafında Balıkesir ili, batı yönünde Ege Denizi, güneyde Edremit Körfezi, kuzeyde de Bayramiç ve Ezine ilçeleri ile sarılmıştır. 2024 itibarıyla ilçe nüfusu 35.088, ilçe merkezinin nüfusu ise 10.575 olarak belirlenmiştir. Ayvacık, Çanakkale ilinin güneyinde bulunan ve tarihin farklı dönemlerinde pek çok medeniyete ev sahipliği yapmış köklü bir yerleşim alanıdır. Antik dönemlerden beri mühim bir merkez olan Ayvacık, özellikle Assos Antik Kenti ve Kaz Dağları ile tanınmaktadır.
M.Ö. 6. yüzyıla kadar giden tarihiyle öne çıkan Assos Antik Kenti, bölgedeki en eski yerleşimlerden biridir. Assos, deniz ticareti ve kültürel etkinlikleriyle tanınmış, Arkaik Çağ’da inşa edilen Athena Tapınağı gibi eserleriyle meşhur olmuştur.
Osmanlı İmparatorluğu zamanında Ayvacık, stratejik konumu dolayısıyla mühim bir yerleşim yeri haline gelmiştir. Özellikle Babakale, Osmanlı döneminde yapılmış ve Anadolu’nun en batı noktasında bulunan bir kale olarak öne çıkar. Babakale Kalesi, Osmanlı padişahı III. döneminde 1722-1729 yılları arasında inşa edilmiştir. Ahmed döneminde, Fransız korsanlarına karşı korunmak için Kaptan-ı derya Kaymak Mustafa Paşa tarafından yaptırılmıştır. Ayvacık, tarihi yerleri, doğal plajları, geleneksel köyleri ve zengin kültürel mirasıyla yerli ve yabancı turistlerin dikkatini çekmektedir.
Tarihi ve Kültürel Değerler
– Behramkale (Asos)
– Ayvacık Plajları
– Asos Antik Kenti
– Mıhlı Şelalesi
– Adatepe Köyü
– Yeşilyurt Köyü
– Apollon Symintheion Ören Yeri